Lost and Delirious film bespreking Digg* filmbespreking

Lost and Delirious

Regie: Léa Pool
Scenario: Judith Thompson
Met: Piper Perabo, Jessica Paré, Mischa Barton, Jackie Burroughs, Mimi Kuzyk, Graham Greene, Amy Stewart e.a.
96 min. / CN / 12 jaar

Het is niet altijd makkelijk om precies te formuleren wat er mis is met een film; soms krijg je gewoon het gevoel dat er iets ontbreekt, er is iets dat je tegensteekt. En dan krijg je die éne scène te zien, halverwege de film, en opeens kun je het perfect benoemen: het is schooltoneel. 'Lost And Delirious', regiedebuut van regisseuse Léa Pool, is niet meer of minder dan veredeld schooltoneel.

Dat klinkt natuurlijk meteen erg negatief, maar buiten de gebreken van die producties die we ons herinneren uit de middelbare school, opgevoerd in de nog steeds naar sokken geurende turnzaal, draagt de film ook alle goeie eigenschappen ervan mee: enthousiasme, enorm veel goeie bedoelingen én energieke acteerprestaties.

'Lost And Delirious' speelt zich af op een chique kostschool voor meisjes, waar de pakweg dertienjarige Mouse (Mischa Barton) terechtkomt als een schuchter, door heimwee geplaagd meisje-met-dagboek. Mouse wordt opgevangen door haar kamergenoten Paulie (Piper Perabo, ooit nog in 'Coyote Ugly'), en Victoria (Jessica Paré), en de drie worden al snel bevriend. Paulie en Victoria delen echter meer dan alleen vriendschap – wanneer Mouse op een ochtend als eerste wakker wordt, en haar twee kamergenoten samen naakt in bed aantreft, reageren de meisjes luchtig – “ze heeft nachtmerries,” zegt Paulie laconiek, en de dames vallen giechelend in elkaars armen. Hey, als het hén niet stoort, waarom zou het Mouse dan moeten storen?

Niet veel later worden Paulie en Victoria echter in dezelfde situatie betrapt door anderen – geschokte blikken en uitzinnige kreten van “lesbo” volgen uiteraard. Paulie wil haar vriendin niet opgeven, maar Victoria panikeert, laat Paulie vallen als een baksteen en klampt zich vast aan de eerste de beste jongen die interesse toont om toch maar te bewijzen dat ze niet lesbisch is.

Menig man zit vast te likkebaarden bij het lezen van de woorden “lesbische schoolmeisjes,” maar vergeet het maar: 'Lost And Delirious' gaat namelijk in de eerste plaats over de reactie van Paulie op Victoria’s verraad. We leren het meisje kennen als een romantische ziel in een cynisch tijdperk, die heimelijk terugverlangt naar de tijden van Shakespeare, toen om de hand van een dame nog geduelleerd kon worden. Het verhaal van de film gaat in principe over het blind idealisme van een puber, en hoe moeilijk het is om dat idealisme te laten overleven. De geaardheid van de hoofdpersonages is enkel een motor, om het verhaal op gang te brengen.

Natuurlijk zitten er wel liefdesscènes in de film, en het kan niet makkelijk zijn geweest om die op de juiste manier in beeld te zetten – voor dit soort film is het immers belangrijk om zowel eerlijk te zijn in het tonen van de seks, zonder hypocriet of preuts te gaan doen, én ook niet zo ver te gaan dat het punt van de film verloren raakt in een overdosis seks (nog iemand 'Lucia Y El Sexo'?) Pool vindt het evenwicht wonderwel; zonder het nodig te vinden in gynaecologisch detail te gaan, krijgen we op een nuchtere, mooie manier te zien waar het over gaat.

Léa Pool is goed in dat soort dingen – het vertellen van een verhaal via beelden. Voor een debuterende filmmaakster is haar mise-en-scène prachtig beheerst, met een goed gebruik van schaduwen en silhouetten voor sommige scènes en spiegels voor anderen. Bekijk bijvoorbeeld een shot, vroeg in de film, waarin een schermtraining wordt getoond; we zien twee koppels duelleren in de oefenruimte, verlicht door enorme ramen achter hen en aan weerszijden naast hen. De symmetrie van dat ene shot, en de wondermooie manier waarop het licht wordt gebruikt, toont duidelijk aan dat Pool absoluut in staat is om een technisch uitstekende film te maken.

Ook de actrices zijn goed; Piper Perabo krijgt hier voor het eerst de gelegenheid om haar talent te tonen in een rol die meer van haar verlangt dan het nietszeggende trutje van 'Coyote Ugly', en ze toont zich meer dan waardig. De dame moet lef hebben gehad om deze rol met zoveel overgave te spelen; niet zozeer omwille van de liefdesscènes, als wel omwille van de dialogen. Want laat het nu nog allemaal zo oprecht bedoeld zijn en zo mooi in beeld gezet – het blijft schooltoneel, en dat houdt in dat de occasionele tenenkrullend genante scène ons niet bespaard blijft.

Van Perabo wordt verwacht dat ze, als zestienjarige (in de film), waanzinnig de teksten van Shakespeare’s 'Antony And Cleopatra' mee opdreunt als ultieme verwoording van de emoties die ze voelt. Dat ze het vriendje van haar ex-vriendin uitdaagt tot een duel. Dat ze te pas en te onpas emotionele uitbarstingen heeft die zo pathetisch zijn dat ze in een toneelstuk van Shakespeare bijvoorbeeld niet zouden hebben misstaan.

De structuur van de film getuigt van een enorme pretentie en gewichtigheid. Elke scène is Betekenisvol, op een manier dat je de hoofdletter kunt horen. De drie meisjes hebben elk hun problemen met hun ouders, en vroeg in de film verzinnen ze alledrie een brief naar hun ouwelui waarin ze hun ware gevoelens uiten, indien nodig vergezeld van een o zo subtiel uitgeperste traan. Zouden pubermeisjes op kostschool écht zulke gesprekken hebben? Van je leven niet, maar in dit soort film dus wél – de kijker moet immers te weten komen hoe de meisjes zich voelen, en als schrijfster Judith Thompson geen subtiele manier vindt om het duidelijk te maken, dan moet het maar zo. Even later horen we verschillende meisjes tijdens de les Shakespeare hun eigen visie op de liefde geven. "Liefde is seks", zegt één meisje, waarvan ik me nauwelijks kan voorstellen dat ze ooit al seks heeft gehad. Nee, meent een ander, liefde is onze eigenliefde weerspiegelt in een ander. Nog een andere klasgenote, toepasselijk voorzien van bril en tuttig kapsel, houdt erop dat het chemische processen zijn die het voortbestaan van het ras moeten garanderen. Alleen Paulie springt recht en schreeuwt haar notie uit van liefde zoals die door dichters en door Eddy Wally bezongen wordt.

Zo van die scènes zijn er nog: scènes die in de werkelijkheid nooit plaats zouden hebben, aangezien pubermeisjes van de 21ste eeuw simpelweg niet zo praten, niet zo te koop lopen met hun emoties – al vooropgesteld dat ze ze op een dergelijke manier zouden kunnen verwoorden, zelfs al zouden ze het willen. En toch moet vooral Perabo ze spelen. Diep respect voor haar is dan ook gepast.

Letterlijk elke scène is wel een symbool voor het een of ander, elke scène hamert de standpunten van de film er met een voorhamer in, ook al betekent het dat de situaties geforceerd zijn en de dialogen soms lamentabel.

Waar ik ook bezwaar tegen maak, is dat de school waarin alles zich afspeelt, nauwelijks lijkt te bestaan buiten de drie hoofdpersonages en enkele figuranten die af en toe opduiken. 'Lost And Delirious' slaagt er niet in om een wereld te creëren om als structuur te dienen waarbinnen de meisjes fungeren. Er lopen schijnbaar enkel twee leerkrachten en een tuinier rond – die tuinier is uiteraard een soortement mentorfiguur die af en toe wijsheden komt spuien, dat spreekt voor zich. Ik had graag meer gezien van de reacties van de andere leerlingen, van hùn leefwereld, zodat die kon worden afgezet tegen die van Paulie, én van de manier waarop ook andere leerkrachten met de problemen van hun leerlinge omgaan.

'Lost And Delirious' gaat tenonder aan het gewicht van z’n eigen – weliswaar bewonderenswaardige – aspiraties, maar op z’n minst vertelt de film ons dat we zowel Léa Pool als Piper Perabo in het oog moeten houden. Waarvan akte.