Regie: Shona Auerbach
Scenario: Andrea Gibb
Met: Emily Mortimer, Jack McElhone, Gerard Butler, Mary Riggans, Sharon Small e.a.
105 min. / UK / 2004

Eigenlijk is het gek: maak een tranentrekker in Hollywood en iedereen zal het noemen wat het is: een tranentrekker. Maak er één in Europa, liefst ergens waar de locaties lekker troosteloos ogen en de mensen niet zo onnatuurlijk ravissant zijn als in Tinseltown, en opeens hoor je kreten als “emotioneel oprecht!” en “ontroerend menselijk drama!” ten hemel stijgen, zelfs wanneer die al bij al niet echt verdiend zijn door de film. Shona Auerbach wist dat trucje te flikken met ‘Dear Frankie’, een ongegeneerd Kleenex-drama dat om de één of andere reden over de grote plas alom geprezen werd om z’n gebrek aan vals sentiment. Ofwel ben ik gewoon een harteloze klootzak die geen emotie van sentiment kan onderscheiden (een mogelijkheid als een andere), ofwel ligt het toch aan dat zwak dat mensen hebben voor personages die Engels spreken met een eigenaardig accent. Hoe het ook zij, wat ik zag in ‘Dear Frankie’ was publieksmanipulatie grand cru, die veel minder met de echte wereld te maken heeft dan de makers ons willen doen geloven.

Frankie (Jack McElhone) is een negenjarig jongetje dat samen met z’n moeder (Emily Mortimer) en grootmoeder (Mary Riggans) verhuisd is naar een klein stadje aan de Schotse kust. Aangezien Schotland in de cinema één grote sociale woonwijk is, weet u wat u kan verwachten: winkels waar ze het soort goedkope fish ’n chips verkopen dat ik nog niet met een revolver tegen m’n kop zou opeten, groezelige café’s en deprimerende woonkazernes. De familie is tijdens de voorbije jaren keer op keer verhuisd om Frankies gewelddadige vader te ontlopen. Om haar zoon op z’n minst de illusie te geven dat zijn vader een goed mens is, maakt ze hem wijs dat hij op een schip zit, de HMS Accra, en schrijft ze zelf brieven naar Frankie in zijn naam. Wanneer echter blijkt dat er écht een HMS Accra bestaat en dat die boot binnen twee weken aan wal komt, staat ze voor een niet erg aantrekkelijke keuze: Frankie de waarheid vertellen of iemand anders vragen om de rol van vader te spelen? Op die manier komt ze terecht bij het spook van de opera zelf, Gerard Butler, die enkele dagen lang de papa uithangt en – verhip! – zowaar vaderlijke gevoelens krijgt tegenover het klein grut.

Die plot op zichzelf belichaamt sowieso al alle kenmerken van een ouderwets jankfestijn: de moedige moeder, het kranige kind, de verloren vader, de verleidelijke vreemdeling en de grandioze grootmoeder. De indruk die je krijgt, is niet dat je naar echte mensen aan het kijken bent, maar wel naar standaardfiguren, die van het rek “melodrama-clichés” werden gehaald. De sterkste drama’s in dit genre, diegenen die mij persoonlijk bijblijven, zijn gewoonlijk diegenen waarin het minste wordt uitgesproken. Kijk maar naar ‘In The Bedroom’, een toonbeeld van dramatisch minimalisme: alle emotie borrelde onder de oppervlakte, maar kreeg nauwelijks de kans om naar boven te komen. Wanneer dat dan toch gebeurde, was het resultaat adembenemend (die ruzie tussen Sissy Spacek en Tom Wilkinson!). En zo zijn er nog films – de nooit uitgesproken liefde tussen Bill Murray en Scarlett Johansson in ‘Lost In Translation’ was fenomenaal. Vergelijk dat dan met ‘Dear Frankie’, waarin àlles wordt uitgesproken. Dit is een heel letterlijke film – geen emotie of ze wordt je drie, vier keer met hand en tand uitgelegd opdat iedereen het toch maar begrepen zou hebben. En dat gaat op den duur behoorlijk tegensteken.

Maar met die plot houdt Shona Auerbach het nog niet voor bekeken, want – hou u vast aan uw zakdoeken – Frankie... is... (de krop in mijn keel verhindert me welhaast om verder te schrijven)... hij is... doof! De kleine hoort geen lap! En voor het geval u dààrna nog niet aan het janken bent, voert de regisseur tegen het einde van haar film alsnog de echte vader van Frankie op, die... (de krop in mijn keel barst los in onhoudbaar geschrei van pure menselijke, oprecht emotionele miserie) die... op sterven ligt! Zoals de goddelijke Thelma Ritter het al zei in ‘All About Eve’: ‘What a story! Everything but the bloodhounds snapping at her rear end.’

Auerbach weet simpelweg niet hoe ze informatie moet overbrengen naar haar publiek zonder een personage voor haar camera te zetten en het hem of haar domweg te laten zeggen. Laat staan informatie over de emoties van de personages, want dat is de moeilijkste om op een subtiele manier in je film te stoppen. Zelfs Frankie, die nochtans niet kan praten, krijgt toch de gelegenheid om dat te doen via een voice-over die zijn brieven naar z’n vader voorleest. Alles moet letterlijk gezegd worden, het publiek krijgt absoluut niets te doen.

Komt daar nog bij dat de situaties niet altijd even geloofwaardig zijn. Hoe groot is de kans dat dat schip uitgerekend aanmeert in het onooglijke gat waar Frankie is komen wonen? Hoe bestaat het dat er zich binnen een ruimte van pakweg een uur of vier, vijf plotseling een hechte vader/zoon-band ontwikkelt tussen een kind en een volslagen vreemde? Indien de plot wat geloofwaardiger en minder openlijk manipulatief aan de man was gebracht, had ik dat misschien nog kunnen aanvaarden (een goeie regisseur kan ongelooflijke bullshit aan het publiek verslijten zonder dat ze ophouden in ‘m te geloven), maar zoals het hier is... Nope.

Auerbach heeft heel wat mensen in de luren kunnen leggen met ‘Dear Frankie’ – sommige mensen zijn er schijnbaar van overtuigd dat ze de nieuwe Mike Leigh of Ken Loach gevonden hebben – maar mij maakt u niks wijs: dit is ongeveer even dramatisch diepgravend als een aflevering van ‘Thuis’, maar dan met een iets betere cast en iets meer middelen gedraaid. Niet dat er persé iets mis is met ‘Thuis’, maar hou het alstublieft waar het hoort: op tv, en dan nog liefst niet in prime time.

http://www.miramax.com/dearfrankie/

Door Dennis Van Dessel 22/06/2005 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (2) van anderen of geef uw mening