Regie en scenario: M. Night Shyamalan
Met: Bruce Willis, Samuel L. Jackson, Robin Wright Penn, Spencer Treat Clark e.a.
106 min. / USA / Alle leeftijden

Dat heet dan de second movie-blues: je hebt net een waanzinnig populaire film gemaakt die iedereen de hemel in heeft geprezen en nu is het aan jou. Wat doe je om dat succes op te volgen? M. Night Shyamalan (hoeveel punten krijg je voor die naam bij Scrabble?) werd met dit probleem geconfronteerd na zijn verrassingshit 'The Sixth Sense', en zijn antwoord was deze 'Unbreakable', een ontzettende meevaller.

Op het eerste zicht zou je denken dat Shyamalan opnieuw dezelfde film heeft gemaakt: het is opnieuw een thriller mét een verrassend einde, opnieuw ligt het tempo relatief traag en opnieuw speelt Bruce Willis de hoofdrol. Maar ga dieper kijker dan die oppervlakkigheden, en je ziet dat er wel degelijk heel wat is veranderd.

Willis speelt deze keer David Dunn, een veiligheidsagent voor een universitair footballteam. Dunn kruipt als enige overlevende uit een treinwrak, waarna zijn leven langzaam maar zeker begint te veranderen. We leren hem kennen als een loser die een winner had kunnen zijn: zijn huwelijk is nagenoeg ten einde en zijn zoontje beschouwt hem als een soort van held, zonder dat David weet hoe hij hem de waarheid moet vertellen: dat hij ook maar een gewone man is. Zijn baan is ook een doodlopend straatje: hij had veel liever zelf op een footballveld gestaan dan ernaast.

Dan vindt David een briefje onder de ruitenwissers van z’n wagen, met de simpele vraag hoeveel dagen van z’n leven hij al ziek is geweest. Het briefje is afkomstig van stripverhaalverzamelaar Elijah Price (Samuel L. Jackson), een man de z’n hele leven lang van en naar de ziekenhuizen heeft gependeld als gevolg van een ziekte die ervoor zorgt dat zijn beenderen bij het minste breken. De kinderen noemden hem vroeger Mr. Glass.

De suggestie die Elijah maakt, is dat indien hijzelf een zeer kwetsbaar persoon is, logica dicteert dat er ook een onkwetsbare man rondloopt. Iemand die nooit ziek kan worden of gewond geraken. David.

Stripverhalen spelen een grote rol in de Amerikaanse cultuur, en hier krijgen we een zeer mooi voorbeeld van hoe diep de strips wel in het collectieve bewustzijn ingebed zijn. In wezen is de hele plot van de film de eerste akte van een eerste stripverhaal uit een reeks: de wording van de held. We zien hoe Willis ontdekt wie hij is, maar het komt niet tot een apocalyptische climax met een slechterik die in de eerste plaats al niet aanwezig is in de film. Dat zou in een stripverhaal wel zo zijn, maar dat is niet wat Shyamalan interesseerde. Deze film is zijn ode aan het stripverhaal, en de wording van de held is genoeg voor hem.

Daar zie je al meteen hoever 'Unbreakable' afwijkt van 'The Sixth Sense'; waar die film over het aanvaarden van de dood ging, gaat deze over stripverhalen. Een lichter onderwerp, natuurlijk, maar vergis u niet: dit is een sombere, duistere, trage film die de aandacht van het publiek vraagt. Vanaf het begin werkt Shyamalan met ellenlange takes: heelder scènes worden in één enkele camerabeweging opgenomen om een bepaald tempo op te wekken, een bepaalde sfeer te creëren. Bekijk bijvoorbeeld de openingsscène in de trein: vijf minuten, geen cuts. Geen enkele. En die truc wordt nog vaak toegepast.

Shyamalan weet duidelijk wat hij wil, visueel gezien: de hele film is doordrongen van de kleur blauw en de mise-en-scène werd duidelijk geconstrueerd om de set-up van veel Amerikaanse stripverhalen na te bootsen: het shot van Willis in z’n blauwe regenjas, bijvoorbeeld, had zo uit een Batmanverhaal kunnen komen. Het heeft dezelfde look, dezelfde textuur.

Willis speelt even onderkoeld als we hem dat zagen doen in 'The Sixth Sense', en opnieuw werkt het. Dit is geen film van uitgesproken emoties, maar ingehouden gevoelens en gedachten. Misschien is dat iets dat we niet meer gewend zijn: doorgaans wordt ons, zeker in Amerikaanse films, in het gezicht gesmeten wat we moeten denken en voelen; hier moeten we zelf onze conclusies trekken aan de hand van wat we zien in kleine trekjes om de mond van de personages, hun ogen en hun bewegingen. Samuel L. Jackson is zo mogelijk nog beter, in een rol die een zeer dubbele bodem vereist én bevat. Bij een tweede visie, met de voorkennis van wat er gaat komen, werkt het einde bijvoorbeeld nog beter, en wordt de laatste monoloog van Jackson werkelijk intriest, en perfect gespeeld.

Shyamalan neemt hier een enorm risico door een inspanning te vragen van z’n publiek: je moet zelf als toeschouwer de helft van het werk doen door je over te geven aan het trage tempo, aan de hypnotiserende look en de totaal onderdrukte emoties. Ik heb al heel wat mensen gehoord die dit saai vonden. Persoonlijk fascineert de film me elke keer meer. Er valt zo ongelooflijk veel in te vinden. Ga alstublieft zoeken.

http://bventertainment.go.com/movies/unbreakable/intro.html

Door Dennis Van Dessel 23/09/2003 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (3) van anderen of geef uw mening