Regie en scenario: Michael Mann
Met: Al Pacino, Robert De Niro, Val Kilmer, Tom Sizemore, Diane Venora, Ashley Judd, Jon Voight, Mykelti Williamson, Ted Levine, Natalie Portman e.a.
171 min. / USA / 12 jaar / 1995

Op speciaal verzoek, en aangezien de zomermaanden ons traditioneel weinig alternatief laten, heb ik nog eens een moderne klassieker herzocht – 'Heat' was voldoende om Michael Manns carrière een nieuwe impuls te geven, en werd over het algemeen uitgeroepen tot meesterwerk. Terecht? Nee, niet echt. Dit misdaadepos, bekeken met acht jaar afstand, is en blijft een goeie film, maar weinig meer dan dat.

Al Pacino speelt Vincent Hanna, een inspecteur voor de moordafdeling van de politie van Los Angeles, die na een bloedige overval op een geldtransport op het spoor komt van Neil McCauley (Robert De Niro) en z’n bende. De Niro en kompanen zijn experts, die nooit op excursie gaat zonder eerst te weten waar ze naartoe gaan, welke beveiliging er te verwachten valt, wie daarvoor gaat zorgen en welk merk sigaretten de nachtwaker rookt. Hun professionele werk maakt zelfs indruk op Pacino, en de jacht van de flik op de crimineel krijgt een extra dimensie door het steeds groeiende gevoel van respect tussen de jager en zijn prooi.

De voornaamste stunt waarmee Michael Mann publiek wist te lokken voor de oorspronkelijke release, was het samenbrengen van rasacteurs Al Pacino en Robert De Niro (vóór deze aan zijn resem genante komedies begon), een stunt die de hele filmwereld zowat op z’n kop zette. De twee hadden ooit al eerder in dezelfde film gezeten: 'The Godfather Part II', maar aangezien hun scènes in die film zich in een verschillend tijdvak afspeelden, ontmoetten ze elkaar nooit. Ook ditmaal zal iedereen die zich verwacht aan dendere confrontaties tussen de twee giganten van de Amerikaanse filmwereld, teleurgesteld terugkeren, want de twee hoofdfiguren delen op z’n best tien minuten aan scènes met elkaar. Die fout (twee gigantische sterren in de hoofdrollen nemen en ze dan onafhankelijk van elkaar laten functioneren), zou later nog eens worden overgenomen door Gore Verbinski in 'The Mexican', waarin Julia Roberts en Brad Pitt van elkaar werden gescheiden. Een mens vraagt zich af volgens welke logica die regisseurs menen dat ze hun grote sterren best zo lang mogelijk uit elkaars weg kunnen houden?

Mann is en blijft evenwel een uitzonderlijk visueel stilist, zoals mag blijken uit verschillende scènes in 'Heat' – het meest notenswaardig zijn de overvalscènes uit het begin en het midden van de film. Mann weet bijvoorbeeld de centrale bankoverval op een opwindende, viscerale manier in beeld te brengen, die je zonder enige problemen naar de keel grijpt. Zijn levendige mise-en-scène, de energieke camerabewegingen, en de uitstekend getimede montage helpen hier natuurlijk behoorlijk. Mann begon zijn carrière bij 'Miami Vice', en dat verleden heeft hem schijnbaar nooit echt losgelaten. In deze film voelt hij zich duidelijk het best in z’n element wanneer hij actiescènes in elkaar mag steken: met de camera op de schouder, alsof hij een documentarist in een oorlogsgebied is, begeeft hij zich middenin een uit de hand gelopen bankoverval, en hoewel de kogels je rond de oren fluiten, weet hij de kijker steeds georiënteerd te houden in de verwarring. Het ziet er allemaal vanzelfsprekend uit, maar zoiets is een nachtmerrie om in elkaar te steken.

Als regisseur is Mann hier dus duidelijk in topvorm; het is als scenarist dat hij het laat afweten. Want laten we nu even eerlijk zijn: waar de film over gaat, is een crimineel die wordt achterna gezeten door een flik. En dat is het wel. Erg wereldschokkend is dat niet. In een poging enige diepgang aan de personages te geven, wordt teruggegrepen naar standaard filmproblemen: de één heeft een slecht huwelijk, de ander een drankprobleem, nóg een ander een drankprobleem én een slecht huwelijk. Dat hebben we al wel eens eerder gezien, of niet? Het wordt wél goed aangepakt, in scènes zoals die tussen Pacino en Diane Venora – “Ik heb je vanaf het begin verteld dat je me zou moeten delen met alle moordenaars, alle vuiligheid.” Dat soort van dialogen liggen uitstekend in het oor, en ze geven ons in enkele seconden de essentie van hun hele relatie mee. Mooi gedaan – alleen jammer dat het probleem op zichzelf zo’n huizenhoog cliché is: de flik die zijn vrouw kwijtspeelt aan de boeven die hij opjaagt. In hetzelfde jaar als 'Heat', brachten de gebroeders Coen 'Fargo' uit, waarin het hoofdpersonage, een agente op zoek naar een vermiste persoon, hoogzwanger is. Kijk, dàt is origineel...

'Heat' bevat evenwel briljante momenten – de bankoverval, natuurlijk, maar ook kleinere scènes, zoals de beruchte koffieklets tussen Pacino en De Niro. Middenin de complexe tango die de beide personages uitvoeren – ze weten van elkaar wie ze zijn en hoe ze tegenover elkaar staan – besluiten de heren gewoon even een time-out te nemen en rustig eens bij te praten over een kopje koffie. Waarom ook niet? Opvallend hieraan is, dat de twee personages eerlijker zijn over hun leven en gevoelens tegenover elkaar, dan tegenover hun partners. De suggestie is, dat de band tussen flik en crimineel uitzonderlijk intiem is. En dan zijn er nog niet eens handboeien aan te pas gekomen!

Met z’n 171 minuten is de film echter simpelweg te lang om de hele tijd te blijven boeien. Personages en nevenplots worden er schijnbaar willekeurig bijgesleurd – waar was die hele subplot over de stiefdochter van Pacino (een zeer jonge Natalie Portman) eigenlijk voor nodig? En die over een pas vrijgekomen, gefrustreerde oude vriend van De Niro (Mykelti Williamson)? Heat voelt aan als een ruwe montage, waar nog pakweg dertig minuten uit geknipt dient te worden voor de film klaar is voor release. Een misdaadfilm van twee uur, uitgespreid over bijna drie. Wat gaandeweg toch onze interesse in leven houdt, zijn de acteerprestaties – Pacino en De Niro spreken voor zichzelf, maar ook Val Kilmer staat behoorlijk doorleefd te spelen – en die occasionele vlagen van genie die ik vaker had willen zien.

Mann zou enkele jaren later sterk terugkomen met 'The Insider', een film die visueel net evenveel te bieden heeft, maar ook een sterke verhaallijn heeft en beter uitgewerkte personages. Néé, 'Heat' is geen slechte film, maar hij heeft wel ten onrechte het predikaat “meesterwerk” opgeplakt gekregen. Bij deze: Manns meesterwerk is 'The Insider'. Dit was zijn opwarming voor die film.

Door Dennis Van Dessel 23/09/2003 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (14) van anderen of geef uw mening