Regie: Jean-Pierre Jeunet
Scenario: Guillaume Laurent
Met: Audrey Tautou, Mathieu Kassovitz, Rufus, Maurice Bénichou, Michel Robin e.a.
129 min. / F / Alle leeftijden / 2001

Regisseur Jean-Pierre Jeunet is een getalenteerd man. Hij begon zijn carrière met de cultfilm 'Delicatessen', over een kannibalistische slager in een post-apocalyptisch Frankrijk. Een intens bizarre film, met verscheidene absurd-komische scènes. Je werd in die film zozeer overdonderd door het hele gegeven en vooral door de visuele pracht en praal ervan, dat je niet eens de moeite deed om je af te vragen of het ook ergens over ging.

'La Cité Des Enfants Perdus' bracht die vraag meer naar de voorgrond: de film heeft onvoorwaardelijke fans, maar wat mij betreft begon de feitelijke leegte ervan door het mooie glanslaagje heen te schijnen. En hoe minder we zeggen van 'Alien: Resurrection', hoe beter, natuurlijk.

Met 'Amélie Poulain' lijkt het wel alsof Jeunet zich wilde herbronnen. Na de hysterische bedoeningen in 'Alien: Resurrection' keerde hij terug naar zijn thuishaven en stak er in dit inhoudelijk doodsimpele, maar o zo charmante filmpje in elkaar.

Amélie Poulain is een meisje van een jaar of twintig, die in de zwaar geromantiseerde straten van Montmartre woont en werkt. Als je haar ziet, weet je meteen waarom je haar geen vrouw kan noemen, enkel een meisje. Ze kijkt de wereld in met twee gigantische ogen die hun kinderlijke nieuwsgierigheid niet zijn verloren. Op de één of andere manier heeft ze een onschuld weten te bewaren die ervoor zorgt dat ze ervan kan genieten haar hand in een zak vol zaden te steken.

Wanneer Amélie in haar flat een oud koekendoosje ontdekt met wat jongensspeeltjes erin uit de jaren zestig, verandert haar leven. Ze zal niet rusten voor ze de man heeft gevonden aan wie dit doosje toebehoorde, en wanneer ze hem dan uiteindelijk vindt, krijgen we één van de mooiste momenten van de film te zien. Opvallend genoeg een moment waar Amélie zelf niet eens inkomt. Ze plaats het doosje in een telefooncel en lokt de man in kwestie naar binnen door naar de cel te bellen. Wanneer de man zijn jeugdspullen terugvindt, zién we zijn gezicht gewoon veranderen, hij valt terug in zijn jeugd, en in de onschuld die Amélie zelf nooit is kwijtgeraakt. Het is een prachtig moment, en het is ook waar de film in wezen over gaat: het herontdekken van iets dat je kwijt was geraakt, een soort van onschuld, van verwondering. Over het anders bekijken van mensen en dingen dan je ooit hebt gedaan, om diezelfde gevoelens voor het eerst aan te treffen. Als we nu eens vanuit net een andere hoek naar de dame achter de toog van de bistro kijken? Is die hypochondrische trien dan eigenlijk geen aantrekkelijke vrouw? Welke fascinatie valt er dan te vinden in pasfoto's van volslagen vreemden?

Dat is dan het wonderlijke lot van Amélie Poulain: om mensen die gevoelens te laten herontdekken, waaronder haar eigen vader, die een trap onder z'n achterste nodig heeft om verder te gaan met zijn leven na de dood van zijn vrouw. De manier waarop ze die trap toedient, is één van de geestigste grappen in de film. Ik zal nooit meer op dezelfde manier naar een tuinkabouter kijken.

Jeunet moest het deze keer stellen zonder huisfotograaf Darius Khonji, die mee hielp om van 'Delicatessen' zo'n hallucinante ervaring te maken, maar hij redt het schijnbaar zeer goed zonder hem. De hele film baadt in een gouden licht van lange, luie zondagen. Net zoals Amélie naar de wereld kijkt met een fris gevoel van verwondering, zo kan ook de camera er genoegen in scheppen om op een schalkse manier op mensen en voorwerpen af te sluipen, ze even grondig te bekijken en dan weer verder te gaan. Beeldjes op een nachtkastje komen plots tot leven en pasfoto's beginnen te praten. Jeunet creëert een surrealistische wereld, waarin goudvissen zelfmoordpogingen ondernemen. Wat leuk is aan deze film, is dat de keuze voor dat soort van bizarre scènes niet aanvoelt aan een gimmick, maar wel als een consequente artistieke keuze. Jeunet wil niet zomaar een punt scoren door bijvoorbeeld een toeriste van de Notre Dame te laten springen en daarmee Amélies moeder te verpletteren: het is allemaal een onderdeel van de sfeer van de hele film. Een poging om een toon te zetten die duidelijk maakt dat je alles in deze film met een korrel zout dient te nemen.

Het is wellicht een sign o' the times dat Amélie dusdanig enthousiast ontvangen werd. Ik denk dat we de laatste jaren zo platgebombardeerd werden met deprimerende, loodzware drama's en knalharde actiefilms, dat het voor veel mensen een ware verademing was nog eens een luchtige fabel te zien als deze - een film waar je complexloos van kon genieten, zonder dat je je verstand aan de ingang van de bioscoop diende in te leveren. Voor de producten die Amerika vaak onder "complexloos entertainment" rangschikt, wil dat wel eens anders uitpakken (nog 'American Pie', iemand?). Het gevolg was wel dat we de film enigszins zijn gaan overschatten. Even voor de duidelijkheid: jà, 'Amélie' is een allercharmantste film. Maar néé, het is géén meesterwerk.

Want laten we even wel wezen: voor de boodschap "wees lief voor elkaar" win je nu eenmaal weinig punten. De wereld van Amélie Poulain staat buiten de werkelijkheid en als zodanig worden er geen belangrijke dingen gezegd over de wereld waarin het publiek leeft. Amélie is een niemendalletje in de beste zin van het woord. Ik heb er zeer van genoten, meer hoeft dat absoluut niet te zijn, maar de vele mensen die dit een "belangrijke" of "diepzinnige" film vonden, hebben het simpelweg mis. In tegendeel zelfs: 'Amélie' is juist een ode aan de charmes van het onbelangrijke. Het banale, dat toch veel waarde kan hebben voor elk mens apart.

http://www.amelie-lefilm.com/

Door Dennis Van Dessel 21/09/2003 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (10) van anderen of geef uw mening