Regie: Abbas Kiarostami
Scenario: Abbas Kiarostami
Met: Juliette Binoche, William Shimell, e.a.

106 min. / Frankrijk / 2010

Voor Digg*ers van: Juliette Binoche, kunstgeschiedenis, Jean-Pierre en Luc Dardenne

‘Copie Conforme' is de eerste film van Abbas Kiarostami buiten zijn eigen landsgrenzen. De Iraanse filmmaker, die al tal van internationale prijzen won, waaronder de Gouden Palm in Cannes voor ‘Ta'm e guilass' (Taste of Cherry) in 1997 en de Zilveren Leeuw in Venetië voor ‘Bad ma ra khahad bord' (The Wind Will Carry Us) in 1999, koos ervoor om zijn nieuwste worp in Italië te situeren.

De eigenares van een antiekwinkel (Juliette Binoche) gaat naar een lezing van bekend auteur James Miller (William Shimell), die net een boek heeft geschreven over de kracht van echte kunst en namaak. De basistheorie van het boek is dat er geen reden is om een oorspronkelijke schepping hoger te waarderen dan de reproductie ervan. Een kopie van Michelangelo's David is net zo mooi als het origineel, het is alleen onze perceptie ervan die de toegekende waarde verandert.

De vrouw laat haar nummer achter in de hoop dat James haar zal contacteren. De volgende dag komt hij naar haar winkel en besluiten ze om samen een ritje te maken naar San Gimignano, een klein dorpje vlakbij Firenze. Een doodnormaal scenario tot op dit punt, maar dan wordt het verhaal steeds eigenaardiger. Zijn dit vreemden of kennen ze elkaar al langer? Hebben ze een verleden samen? Spelen ze een spel? Wat is echt en wat is vervalsing?

Wat volgt is een reeks - op het eerste zicht - willekeurige bemerkingen over het leven. Het centrale thema is de vraag of het uitmaakt of iets - een kunstwerk, een persoon - origineel is of een kopie. Pas later zal de dieper liggende betekenis van deze overpeinzingen duidelijk worden. Uiteraard slaan ze niet enkel op kunst, maar ook op liefde en relaties, het echte hoofdthema van de film. Maar echt vrolijk word je er niet van. Kiarostami is duidelijk zeer pessimistisch over de vraag of mannen en vrouwen goed met elkaar kunnen communiceren. Het beeld dat hij schetst, bevestigt alle gekende clichés: de vrouw is overemotioneel en onduidelijk, terwijl de man koel en afstandelijk is en te allen tijde een grotere intellectuele afstand bewaart tussen zijn emoties en de buitenwereld. Het zonnige Toscane zag er nog nooit zo triestig uit, vol donkere steegjes, koude cafeetjes en kille kerken als setting voor deze frustrerende en belemmerende conversaties.

Een lichtpuntje in deze sombere historie is de hoofdrolspeelster. Juliette Binoche toont zich weer van haar meest veelzijdige kant en won met deze rol dan ook niet geheel onterecht de prijs voor beste actrice in Cannes. Ze spreekt 3 talen (Engels, Italiaans en Frans) en haalt om de vijf minuten een andere emotie boven uit een onuitputtelijk assortiment van gevoelens, altijd met dezelfde trieste, getormenteerde blik die achter haar ogen verscholen ligt. Mij deed het heel sterk denken aan haar prestatie in ‘Le voyage du ballon rouge'. Net als in die film trekt Juliette Binoche alle registers open en bewijst ze nogmaals dat ze een ijzersterke actrice is.

De film is uiterst realistisch met een beeldtaal die veel wegheeft van Ken Loach of de gebroeders Dardenne: afstandelijk en observerend, met weinig close-ups en shots die soms minutenlang worden aangehouden. Het publiek wordt opzettelijk fysiek van de personages gedistantieerd en wordt zo aangezet om over hun lot te reflecteren. De persoonlijke aanwezigheid van de regisseur is nauwelijks voelbaar. Dat en de Italiaanse setting doen een kleine hommage aan Roberto Rossellini vermoeden.

Naast een uiterst realistische, heeft ‘Copie Conforme' ook een abstracte, filosofische kant. Er zit geen duidelijke boodschap, moraal of zelfs pointe in de film. Kiarostami stelt vragen, maar beantwoordt ze niet. De algehele toon van de film is retorisch. De Iraanse regisseur staat erom bekend films te maken waarin essentiële narratieve informatie ontbreekt. Er wordt niets door je strot geduwd. De film betekent wat je wilt dat hij betekent. Pijnlijk gevolg is natuurlijk dat de film voor vele mensen weinig of niets zal betekenen.

Misschien zijn er mensen die - met alle informatie die ze op het einde van de film vergaard hebben in hun achterhoofd - de film nog eens zouden willen bekijken om alle woordenwisselingen en moodswings beter te begrijpen, maar ik ben eerlijk gezegd ergens halverwege de autorit door de Toscaanse heuvels al afgehaakt. De constante discussies en semi-filosofische uitspattingen in 3 verschillende talen zijn ronduit vermoeiend en leiden nergens toe. De meeste diepzinnige opmerkingen komen ook iets te voorgekauwd intellectueel en zelfs prekerig over.

Uiteindelijk is deze film gewoon een reeks gesprekken tussen twee mensen en wordt van de kijker verwacht dat hij de hiaten zelf invult. Een nobel doel en een welkome afwisseling voor die enkelingen die eens geen zin hebben om hun brein uit te schakelen zodra ze een cinemazaal binnenstappen. Het probleem met ‘Copie Conforme' is dat Kiarostami een tikkeltje over de schreef is gegaan met deze doelstelling en dat het eindproduct uiteindelijk meer hiaat is dan film. Er zat waarschijnlijk een leerrijke en waardevolle boodschap in. Spijtig dat het zo moeilijk was om bij de les te blijven.

Door Katleen Van den Bergh 11/06/2010 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (6) van anderen of geef uw mening