Regie: Matthew Vaughn
Scenario: Matthew Vaughn en Jane Goldman, naar de strip van Mark Millar (script) en John Romita Jr. (illustraties)
Met: Aaron Johnson, Chloë Grace Moretz, Nicolas Cage, Mark Strong, Christopher Mintz-Plasse,  Lyndsy Fonseca e.a.
117 min. / USA / 2010

Voor Digg*ers van: ‘Kill Bill', ‘Zombieland', ‘Shoot ‘Em Up' ‘Watchmen', ‘Spider-Man', ‘Superbad', genrecocktails en politieke incorrectheid.

Iedereen die zich af en toe onledig houdt met kritiek, wordt vroeg of laat met deze vraag geconfronteerd: is kwaliteit democratisch te bepalen? Als er miljoenen mensen naar een film gaan kijken, als ze hem stante pede de top 250 van imdb instemmen en als ook de kritieken veelal dolenthousiast zijn, is dat dan ook per definitie een goeie film? Ik denk het niet - de minderheidsmening blijkt het op termijn in veel gevallen te halen, en elk jaar wordt er wel een andere flavour of the month de hemel ingeprezen door fanboys. Een paar jaar geleden vond iedereen ‘Pirates of the Caribbean' nog de beste film ooit gemaakt. Hoeveel mensen zouden die stelling nu nog durven verdedigen?

Dat alles om u maar te vertellen dat ik behoorlijk in de war was na het bekijken van ‘Kick-Ass'. Iedereen - inclusief onze eigen Vincent Van Peer - was hier zo gek op, dat ik op z'n minst een geinige actiekomedie had verwacht. Maar wat ik te zien kreeg, was zo slecht dat ik bijna begon te twijfelen of we wel dezelfde film hadden gezien. Had ik iets gemist (volgens de fans zal het antwoord wel "ja" zijn)? Was ik gewoon buiten mijn weten plots veranderd in een oude zak die de grap niet snapte (opnieuw: de fans zullen "ja" zeggen)? Of lag het toch aan de film - was ‘Kick-Ass' echt, zoals ik het zag, een lege, cynische zeepbel van een prent, die met haken en ogen aaneen hing?

Het verhaal zal vast wel bekend zijn: Dave Lizewski (Aaron Johnson) is een nerdy tiener die zich afvraagt waarom niemand ooit heeft geprobeerd om van zichzelf een superheld te maken. Hij voegt de daad bij het woord, koopt online een wetsuit dat moet dienen als vermomming en noemt zichzelf Kick-Ass. Met meer geluk dan verstand weet hij op een avond enkele straatcriminelen een pak rammel te verkopen - een filmpje daarvan belandt op YouTube en voor hij het weet, is Kick-Ass een virale sensatie. Als B-plot krijgen we een ex-politieagent (Nicolas Cage), beter bekend als Big Daddy, die samen met zijn 11-jarige dochter (Chloe Moretz), beter bekend als Hitgirl, echt achter een gangster aangaat. Kick-Ass raakt toevallig betrokken bij hun queeste.

Het eerste half uur van de film werkt nog wel: regisseur Matthew Vaughn amuseert zich met het idee dat een gewone puber de gemaskerde superheld probeert uit te hangen. Hij laat de clichés van het genre vrolijk clashen met de realiteit, wat enkele leuke scènes oplevert. Het probleem is dat zodra de plotlijn rond Hitgirl op de proppen komt, de film plots verandert in een échte superheldenfilm. Tegen de tijd dat Kick-Ass aan het einde rondvliegt met een jet-pack en bazookas afvuurt op zijn vijanden, is er van parodie, of van eender welke link met de realiteit, geen sprake meer. Dat zorgt ervoor dat de film een erg oneven toon heeft: hij is te gewelddadig om echt grappig te zijn, maar neemt zichzelf ook lang niet serieus genoeg om ooit spannend te worden. De leukste momenten zijn de scènes tussendoor, waarin Dave zich voordoet als homo om te scoren bij een knap meisje - voor de rest is ‘Kick-Ass' een vreemd soort hybride tussen verschillende genres, die elkaar continu tegenwerken. Ook de plot is maar weinig samenhangend. De back story van Big Daddy en Hitgirl wordt ongelooflijk onhandig in de film geworpen, de motivaties van de personages zijn op hun best wazig en het hele gegeven van de digitale roem van Kick-Ass is misschien nog het meest ongeloofwaardig van allemaal. Let's face it, de YouTube-hit van vandaag is morgen alweer vergeten, vooral omdat Kick-Ass voor de rest eigenlijk nooit iets heroïsch doet.

Het geweld is een groot struikelblok. In dit soort comic book movies zijn we gewend om geweld zonder consequenties te zien. Iemand wordt neergeschoten, valt netjes ter aarde en wordt daarna vergeten. Hier niet: lichaamsdelen worden afgehakt en bloed spat in het rond, maar we worden verondersteld om dat allemaal op te vatten als ironie. Het is maar om te lachen. Om dat punt duidelijk te maken, ga ik een gigantische spoiler schrijven. Stop met lezen als je de film nog wilt zien. Echt. Stop nu.

Bent u er nog? Oké dan. Nicolas Cage wordt tegen het einde van de prent in brand gezet. Terwijl hij stervende is, roept hij nog instructies naar zijn 11-jarige spruit over hoe ze de slechteriken aan gort moet schieten. Wanneer het allemaal voorbij is en het vuur is uitgemaakt, is Cage nog even in leven, zij het fataal verbrand. Zijn lippen zijn opgefikt, zodat hij nauwelijks nog kan praten, maar hij steekt wel nog een lange, zieltogende monoloog af voor zijn dochtertje. En I'll be damned als Vaughn heel die scène niet komisch bedoeld heeft. Hij vraagt aan zijn publiek om er mee te lachen, in de naam van de ironie. Echt: ik vond het niet meer grappig. Eerder smakeloos.

En dat soort scènes vind je in de hele film. Vaughn wil hip wezen door zijn film zo ironisch mogelijk te maken, wat wil zeggen dat hij niets serieus neemt: zijn personages niet, zijn plot niet, en zeker het geweld niet. En zo eindigt hij bij een film zonder hart of ziel, met een twijfelachtige moraliteit. Ben je een ouwe zeur of een moraalridder als je je vragen stelt bij een meisje van 11 dat in de ene slachtpartij na de andere terechtkomt? Misschien. Niet veel mensen lijken er van wakker te liggen, maar stel jezelf deze vraag: als de filmmakers dat meisje nu eens op dezelfde nonchalante manier zouden laten optreden in bewust overdreven, o zo ironisch bedoelde seksuele situaties, wat zouden we er dàn van zeggen? Ik denk dat veel mensen moord en brand zouden schreeuwen, en terecht. In naam van de ironie, van het hip willen wezen, ontslaan de filmmakers zichzelf van elke verantwoordelijkheid tegenover hetgeen ze tonen.  Zoals een andere oude zeur het al zei in een bespreking van ‘Kick-Ass': "I know, the movie is a satire. But a satire of what?" Goeie vraag - is die onvermoeibare ironiemachine die ‘Kick-Ass' is, ook effectief ergens op gericht? Heeft het een doel? Of dient het enkel zichzelf?

Ja maar, hoor ik een paar slimmeriken al zeggen, hoe zit dat dan met pakweg Quentin Tarantino? In ‘Inglourious Basterds' ging ook fameus wat volk dood, en dat was ook één en al ironie en zelfreferentie. Goed punt. Alleen is Tarantino wel een betere filmmaker dan Vaughn, die de toon van zijn film perfect controleert - wanneer hij een scène spannend wil maken, dan is ze ook spannend. Wanneer hij zijn publiek wil doen lachen, dan lacht het ook. Dat scheelt behoorlijk wat. Bovendien krijg ik bij Tarantino meestal de indruk (‘Death Proof' was een jammerlijke uitzondering) dat zijn personages meer zijn dan alleen maar constructies om cool te wezen, én weet hij geweld met een haast chirurgische precisie te gebruiken, zodat het altijd past in de opzet van zijn verhaal. De sfeer doet ook veel: films met komisch bedoeld geweld zijn legio, van ‘The Evil Dead' tot godbetert de slapstick van ‘Home Alone'. Maar de vraag is met wat voor mentaliteit de film dat geweld presenteert. Het sfeertje rond ‘Kick-Ass' kwam bij mij vunzig over - je voelt de regisseur kicken op zijn eigen geweld, in plaats van er de afstand van te bewaren die het écht ironisch en grappig zou maken.

Meer en meer krijg ik het idee dat heel wat regisseurs die intelligent willen lijken, zijn opgehouden met intelligente films te maken. Ze maken gewoon domme films op een ironische manier, om naar de kijker te knipogen dat ze eigenlijk veel slimmer zijn dan hun eigen prent. "Het klootjesvolk neemt het misschien serieus, maar u en ik, wij weten wel beter, hè?" Veel zelfgenoegzamer kan een filmmaker niet worden. Als alles alleen nog maar om te lachen is, wat is dan nog het punt van je film?

‘Kick-Ass' is niet voor mij bestemd, maar het doelpubliek is blijkbaar wildenthousiast - wat me benieuwd maakt wat voor reacties ik ga krijgen op deze recensie. I dunno, misschien heb ik inderdaad gewoon een komkommer in m'n gat zitten, maar als ‘Kick-Ass' bij mij in een eindejaarslijstje terechtkomt, dan zal het niet in die van de beste films zijn.

Door Dennis Van Dessel 26/04/2010 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (9) van anderen of geef uw mening