Regie: Werner Herzog
Scenario: William Finkelstein
Met: Nicolas Cage, Eva Mendes, Val Kilmer, Brad Dourif, Xzibit e.a.
121 min. / USA / 2009

Voor Digg*ers van: ‘Goodfellas', ‘Taxi Driver', ‘The Shield', ‘Miller's Crossing', het oeuvre van Werner Herzog, Nicolas Cage in groten doen, surrealistische flikkenfilms, zwarte humor, genotsmiddelen.

De Gefronste Wenkbrauw van de Week ging onlangs zonder al te veel concurrentie naar het onhandig getitelde ‘The Bad Lieutenant: Port of Call - New Orleans'. Niet moeilijk: het gaat hier immers om de remake van Abel Ferrera's cultfilm ‘Bad Lieutenant' uit 1992 waarin Harvey Keitel een geflipte, aan drugs en seks verslaafde, maar diepkatholieke agent speelt. Op zich niks mis mee - nóg een remake, what's the big deal? - ware het niet dat niemand minder dan ons aller favoriete Duitser Werner Herzog aan het roer staat van deze mesjogge herinterpretatie (van de woordjes reboot, remake of sequel moet de man niet weten). Met in de hoofdrol Nicolas Cage (sinds ‘Adaptation' uitsluitend te zien in dingen die wij u op zijn best kunnen afraden als ‘National Treasure' en ‘Knowing') en een rapper (Xzibit) als centrale crimineel. Ziet u het! Gefronste wenkbrauw! Toch is deze op het eerste zicht nogal vreemde mix niet eens zo onlogisch.

Het verhaal snijdt in ieder geval enkele thema's aan die we bij Herzog nog al eens hebben gezien. Centraal staat één man en zijn persoonlijke helletocht door de waanzin in zijn hoofd en een vijandige wereld. Terrence McDonagh (Nicolas Cage) is een sergeant in het politiekorps van New Orleans. Orkaan Katrina heeft de stad volledig door elkaar geschud en tussen het puin en de ellende probeert hij de dunne lijn tussen goed en kwaad te bewandelen, met wisselend succes. Rugklachten na een moedige reddingsactie doen hem naar de medicijnen grijpen en wanneer ook zijn cocaïneverslaving verder uit de hand loopt, valt hij meer en meer aan de foute kant van die lijn. Terrence begint eenvoudig gezegd te flippen en zijn gedrag wordt al snel even gevaarlijk als onvoorspelbaar. Ondertussen blijven zijn gokschulden zich opstapelen en slaagt hij erin om keer op keer op de tenen te trappen van de foute kerels. Het wordt een moeilijke tijd voor Terrence, die de band met zijn liefje (Eva Mendes) voelt verzwakken en zijn waarden een voor een door het raam keilt. Hij zit op de bodem van de put en de weg naar boven is lang en steil.

Net als in pakweg ‘Fitzcarraldo', ‘Aguirre, der Zorn Gottes' en ‘Grizzly Man' verkent Herzog hier de ontsporing van een steeds meer in de waanzin wegglijdend personage. In ‘Fitzcarraldo' liet het personage van Klaus Kinski (en Herzog zelf ironisch genoeg dus ook) een stoomboot over een berg slepen, in ‘Grizzly Man' kregen we het dagboek van een halve gek en in ‘Aguirre' wilde (opnieuw) Kinski dan weer een eigen koninkrijk stichten. Stof genoeg om enkele maanden bij de psycholoog te gaan kamperen dus. Hier rekruteert de Teutoon Nicolas Cage - als hij op dreef is hij nog altijd een van de meest psycho acteurs van Hollywood, en da's een compliment - om een flik te spelen die verslingerd is aan de coke, denkbeeldige leguanen op zijn koffietafel aantreft en zielen voor zijn ogen ziet breakdancen. Het soort flik dat er plezier in schept om een kerel onder schot te houden terwijl hij van bil gaat met diens vriendinnetje. Fucked in the head? Misschien, maar de combo Herzog/Cage zorgt eerst en vooral voor motherfucking vuurwerk.

‘The Bad Lieutenant' is overigens vrijwel niet classificeerbaar. Je kan hem beschouwen als een surrealistische trip - half droom, half werkelijkheid - met een sterk symbolische dimensie, als een gitzwarte komedie in het gangsterwereldje, min of meer in het verlengde van ‘Miller's Crossing', of als een klassieke politiefilm met een kwaadaardige antiheld als hoofdpersonage. Al bij al maakt het weinig uit hoe je hem wil catalogiseren: al die elementen zitten er wel degelijk in, maar je kan de film op niks vastpinnen. Het getuigt van groot vakmanschap dat ‘The Bad Lieutenant' zo natuurlijk aanvoelt, dat geen enkele scène geforceerd lijkt. De sfeer kan soms omslaan van dolkomisch naar bikkelhard en het genre van onversneden thriller naar disfunctionele familiekroniek. Het is die dynamiek die de film haast even onvoorspelbaar maakt als haar hoofdpersonage. Als een ongeleid projectiel baant ‘The Bad Lieutenant' zich een weg naar je netvlies en geen moment denk je eraan om even weg te kijken.

Dat komt in de eerste plaats door de hypnotiserende, angstwekkend intense en kortweg geniale prestatie van Nicolas Cage. Geloof me, ik ben geen fan van die man, maar met deze rol slaat hij wel een home run. Dat enkele scènes uit de film nu al te boek mogen worden gesteld als absolute klassiekers, is zuiver en alleen te danken aan zijn vertolking. De scène waarin Terrence de luchttoevoer van een oud besje afsnijdt, het enthousiasme waarmee hij quotes als "'till the break o' dawn, baby" en "'cause his soul's still dancin'!" uitjoelt of simpelweg de manier waarop hij lichtjes gebukt rondloopt door zijn rugproblemen - tegen het einde van de film ziet hij er ronduit zielig uit - alle kleine tics en nuances heeft Cage helemaal onder de knie. Herzog regisseert zijn eerste langspeler sinds het voortreffelijke ‘Rescue Dawn' met zijn kenmerkende onorthodoxe stijl (die shots van de leguanen en krokodillen!), maar vergis u niet, dit is wel degelijk de film van - één flauw mopje over zijn haar kan er wel af - Nic Met De Toupet.

‘The Bad Lieutenant' is in elk geval een van de meest eigenzinnige films van het jaar. Herzog lapt de regels van de klassieke policier aan zijn laars en dompelt de kijker onder in een bevreemdende ervaring die met geen stokken valt thuis te brengen. Tragisch hilarisch is misschien een beschrijving die in de buurt komt. Hoe of wát het ook zij, ‘The Bad Lieutenant' is een fantastisch stukje pure cinema dat je gezien moet hebben. De meest desoriënterende, dubbelzinnige en van de pot gerukte filmervaring in tijden. Wij zitten nog steeds na te genieten. ‘Till the break o' daaaaaaaawn, baby!

Door Vincent Van Peer 27/04/2010 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (5) van anderen of geef uw mening