Regie: Wes Anderson
Scenario: Wes Anderson, Noah Baumbach
Met: George Clooney, Meryl Streep, Jason Schwartzman, Bill Murray, Eric Anderson, Michael Gambon, Willem Dafoe e.a.
87 min. / USA / 2009

Voor Digg*ers van: Het verzamelde oeuvre van Wes Anderson

Er zijn heel wat regisseurs die ooit begonnen zijn in animatie en daarna de overstap hebben gemaakt naar live action (bekendste voorbeeld: Tim Burton), maar de omgekeerde beweging is heel wat zeldzamer. In het geval van überweirdo Wes Anderson lijkt er echter een onontkenbare logica achter het idee te zitten. Zijn films, gedomineerd door bizarre personages en extreem gestileerde beeldvoeringen, neigden immers sowieso al naar het karikaturale. Alles was ofwel bigger, ofwel smaller than life, en sporadisch, wanneer echte acteurs en sets zijn excentrieke visie niet meer konden bijbenen, gebruikte hij zelfs al wat animatie - is er iemand die zich de vissen in ‘The Life Aquatic with Steve Zissou' niét herinnert? Dus ja, het nieuws dat ‘s mans volgende een animatiefilm zou worden, klonk al bij al helemaal niet zo ver gezocht. En wat sterker is: ‘The Fantastic Mr. Fox', gebaseerd op een kinderboek van Roald Dahl, is zelfs vintage Anderson geworden. Opnieuw gaat het over een disfunctionele familie - alleen is het ditmaal een familie vossen. Vive la différence!

Mr. Fox (George Clooney) is een sympathieke kippendief die zijn leven betert en kiest voor een veilig bestaan als krantencolumnist, wanneer zijn vrouw Mrs. Fox (Meryl Streep) zwanger blijkt. Een tijdlang lijkt het gezin Fox gesettled in een conventionele, stilletjes frustrerende routine: Mr. Fox gaat braaf elke dag naar zijn werk en hun zoon Ash (Jason Schwartzman) groeit op tot een onzekere puber, die continu de indruk heeft dat zijn ouders hem niet graag genoeg zien. Dat alles verandert echter wanneer Mr. Fox besluit om in het geniep zijn oude liefde voor het wilde leven weer op te rakelen. Hij gaat uit stelen bij drie gemene boeren: Bean, Bunce en Boggins. Die kunnen daar bepaald niet mee lachen, en nog voor de film goed en wel halverwege is, zijn we al vertrokken voor een lange oorlog tussen boeren en vossen. Een oorlog die, dat spreekt voor zich, de familie Fox weer dichter bij elkaar zal brengen.

Gezien de arty reputatie van Anderson, spreekt het bijna voor zich dat de regisseur geen genoegen neemt met de CGI-animatie die tegenwoordig de standaard is geworden. ‘The Fantastic Mr. Fox' werd gemaakt in stop motion, een techniek die indrukwekkend overtuigende settings en personages toelaat (kijk maar naar Henry Selicks ‘Coraline'), maar die hier vooral wordt aangewend om alles er bewust houterig en gestileerd te doen uitzien. In plaats van zijn ouderwetse techniek te willen maskeren, legt Anderson er juist de nadruk op. De bewegingen zijn niet altijd even vloeiend en de achtergronden neigen soms zelfs naar het impressionistische. Die retrolook, die sporadisch doet denken aan het werk van Jan Svankmajar (ook al een invloed op ‘Coraline', trouwens), past wel bij het toontje van het verhaal - het is niet perfect, het is niet "af", maar het heeft wel een sterke identiteit, een eigenheid die er vaak aan ontbreekt bij grote Hollywood-animatiefilms.

Want dat is ‘The Fantastic Mr. Fox', ondanks zijn sterrencast, duidelijk niet. Dit is misschien de eerste Amerikaanse indie-animatiefilm, die inhoudelijk erg dicht blijft liggen bij Andersons overige werk. De familie Fox is nog net niet zo bizar als de Tenenbaums, maar opnieuw gaat het wel over een gezin met een hoek af - vader kan zijn verleden niet achterlaten (en wordt daarmee de zoveelste emotioneel kinds gebleven volwassene in Andersons oeuvre), zijn zoon voelt zich verwaarloosd en inadequaat, en dan loopt er ook nog een neef rond die regelmatig mediteert en aan karate doet. We zijn weer in quirksville beland, en niet voor de eerste keer vinden de personages pas een beetje geluk eens ze zichzelf kunnen aanvaarden zoals ze zijn. Die thematiek van verstoorde familiebanden en gekelderde eigenwaarde werd met afwisselend bittere en humoristische resultaten ook al gebruikt in ‘The Royal Tenenbaums', ‘Steve Zissou' en ‘The Darjeeling Limited', en wordt hier gewoon verdergezet, animatiefilm of niet. Hell, Mr. Fox draagt zelfs krek dezelfde, te nauw zittende pakjes als Anderson.

Of dat hele verhaal ook kinderen zal aanspreken, is nog maar de vraag. Thematisch doet de regisseur absoluut geen tegemoetkomingen aan  het jonge volkje en vormelijk vraagt hij hen om een veel minder gepolijste stijl te aanvaarden dan ze waarschijnlijk gewend zijn. Ook de humor is tamelijk geavanceerd: we krijgen one-liners over de moeilijkheden van het familieleven en gortdroge komische scènes, zoals Mr. Fox die bij zijn boekhouder (fantastisch stemmenwerk van Bill Murray) advies gaat vragen over de aankoop van een hol onder een boom. Tijdens een gevecht met een antipathieke rat (stem van Willem Dafoe), merkt die slechterik zelfs op dat "your wife smells as fine as crême brulée!". Da's allemaal nogal ver gezocht voor een jong publiek, zeker omdat we tussen de bedrijven door ook nog eens talloze cinefiele referenties krijgen, naar ‘Rebel Without a Cause', ‘Citizen Kane', de spaghettiwesterns van Sergio Leone en ‘Ocean's Eleven'.

Maar goed, wie heeft er ook ooit gezegd dat een animatiefilm per definitie op kinderen moet mikken? Voor volwassenen werkt die humor in ieder geval wonderwel - ‘The Fantastic Mr. Fox' is één van de grappigste films van het voorbije jaar. Critici (voornamelijk Britten) die opmerkten dat Roald Dahl opzij wordt gedrongen om plaats te maken voor de traditionele obsessies van Anderson, hebben dan ook absoluut gelijk. De regisseur heeft inderdaad het bronmateriaal genomen en er een heel eigen draai aan gegeven. Puristen kunnen zich daar aan storen, net zoals ze zich kunnen ergeren aan het feit dat al de goeien Amerikaanse stemmen hebben gekregen, terwijl de slechten allemaal Britten zijn. Maar al bij al lijkt me dat maar weinig zinvol. Adapteren is nu eenmaal interpreteren, en de interpretatie van Anderson is zonder meer origineel, meeslepend en grappig.

‘The Fantastic Mr. Fox' zal zeker niet naar ieders smaak zijn, en mensen die de zenuwen krijgen van Andersons bizarre universum (die mensen bestaan, heb ik me laten vertellen), kunnen zich hier best ver van houden. Maar wie er ook maar een klein beetje voor openstaat, zal hier één van de betere non-Pixar animatiefilms van de laatste jaren zien. Een film die nog maar eens bewijst dat animatie niet per sé in het hoekje van kindervermaak gedwongen moet worden.

Door Dennis Van Dessel 17/02/2010 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (2) van anderen of geef uw mening