Regie: de Hughes Brothers
Scenario: Gary Whitta
Met: Denzel Washington, Gary Oldman, Mila Kunis, Tom Waits, Michael Gambon, Ray Stevenson, Jennifer Beals, Frances de la Tour e.a.
118 min. / USA / 2010

Voor Digg*ers van: 'Mad Max', 'Escape From LA', spaghetti westerns en het woord van de here onze God

Het is weer allemaal naar de kloten in het land van de cinema. Niet letterlijk - het kersverse filmjaar is immers stevig uit de startblokken geschoten - maar de afgelopen maanden zagen we de wereld wel, nog maar eens, meer dan één keer naar de digitale verdoemenis gaan. We hadden nog maar net het stiekem best entertainende, maar langdradige toppunt van Hollywoodbombast ‘2012' achter de kiezen, of ze stonden daar al met de gitzwarte Cormac McCarthy-adaptatie ‘The Road' en nu, amper een week later, is het alweer de beurt aan Denzel Washington en zijn hypercoole zonnebril om door postapocalyptisch Amerika te trekken. Dat doet hij dan wel met stijl in deze fijn gefotografeerde en gestileerde action flick, maar toch is de futuristische western ‘The Book of Eli' verre van een aanrader. Opdringerige christelijke thema's en een overdreven onnozele tweede akte zetten na een cool eerste halfuur een domper op de feestvreugde. Heidenen blijven beter thuis.

Denzel Washington speelt dus Eli, een godvrezende krijger met een missie, die om onduidelijke redenen naar het westen wenst te trekken, en op zijn pad menig plunderaar en overvaller aan zijn oversized fileermes rijgt. Op vrije momenten luistert de man rustig naar zijn mp3 en eet hij kat-aan-het-spit - een postapocalyptische delicatesse - maar wanneer hij zijn outfit aantrekt en zich op de weg begeeft, is hij dodelijker dan een pissige koningscobra. Op zijn doorreis passeert hij in het stadje van Carnegie (Oldman), een sluwe bandiet die op zoek is naar een boek. Dat boek is echter geen doordeweeks stationsromannetje, maar een document dat moet dienen als machtig wapen om onderdanen te kweken. Al snel komt aan het licht dat Eli dit boek in zijn bezit blijkt te hebben. Carnegie gooit dan ook al zijn troeven - inclusief de verrukkelijke Solara (Kunis) - in de strijd om Eli te overtuigen om bij hem te blijven, maar al snel ontaardt de zoektocht naar het boek in een bittere strijd vol geweld en spectaculaire shoot-outs. Tussendoor mogen Tom Waits, Malcolm "een B-film, en snel!" McDowell en Michael Gambon even hun gezicht laten zien.

Het boek waarover al die herrie wordt gemaakt is - well d'uh - de bijbel, het laatste exemplaar ter wereld nog wel. Eli gelooft dat deze oude geschriften kunnen dienen om terug een rechtschapen gemeenschap - liefst een zonder kannibalen - op te bouwen. Carnegie wil iets gelijkaardigs doen, maar dan vooral om zelf zoveel mogelijk macht naar zich toe te trekken. Het hoeft dus niet te verbazen dat niet-gelovigen (en vooral ook niet-Amerikanen) meermaals fronsend naar hun scherm zullen zitten kijken. Gary Whitta probeert een nobele boodschap in zijn script te stoppen - al dat geruzie over de interpretatie van de bijbel in het bijzonder en het gekibbel van godsdiensten in het algemeen leidt ons alleen maar af van de centrale christelijke boodschap, "wees goed voor uw medemens" - maar bezondigt zich meer dan eens aan een veel te serieuze voorstelling van religieuze hocus-pocus.

De onnoemelijk onnozele ontknoping - een die de born again christians in de zaal ongetwijfeld bloedgeil naar huis zal sturen - bevat trouwens enkele sappige details. De grote onthulling (die ik hier overigens niet uit de doeken zal doen) spreekt al boekdelen en de kans is groot dat ook u uw lach maar moeilijk zal kunnen inhouden, maar het niet al te fijnzinnige detail dat mij het meest in het oog sprong, was dat de nieuwe versie (don't ask) van de bijbel op een boekenrek tussen de thora en de koran wordt geplaatst. Ongetwijfeld een onschuldige toevoeging met de beste bedoelingen - er zijn nog andere godsdiensten, weet u wel - maar daar wordt wel slinks mee gesuggereerd dat die boeken de antwoorden niet konden bieden. De koran en de thora hadden ze nog wel ergens liggen, maar om een nieuwe, rechtschapen maatschappij uit de grond te stampen, hadden ze blijkbaar toch de bijbel nodig, hoor. Hoe dat praktisch gezien overigens gaat, nieuwe gemeenschappen opbouwen met de hulp van woorden uit een cultureel belangrijk, maar eeuwenoud boek, daar mag u niet te veel over nadenken.

Inhoudelijk gezien is ‘The Book of Eli' dus geen vette en eerder lachwekkend dan uitdagend. Gelukkig is er ook nog het visuele aspect. De wereld waarin Eli als een ascetische warrior monk rondwaart, ziet eruit als een viriele mix van geweld(dad)ige B-films uit de jaren '80 als ‘Mad Max' en ‘Escape From L.A.', en schilderachtige spaghettiwesterns uit de jaren '50. Sergio Leone is nooit veraf (let op de verwijzingen) en ook de vaste typetjes uit de gemiddelde John Ford - de loner, de corrupte sherrif, de handlanger, etc - zijn volop aanwezig. Denzel Washington blijft zelfs voor het grootste deel van de film een man with no name, aangezien zijn naam hooguit twee keer vermeld wordt in de hele film. Combineer dat met enkele erg coole knokpartijen (een schitterend gefotografeerde vechtsequens onder een brug en een hondsbrutaal gevecht in de saloon) en een energieke, in één verbluffende, maar digitaal bewerkte take opgenomen shoot-out in een verlaten huis, en je hebt een geslaagde, clevere en cinefiele neo-western.

De broertjes Hughes weten dus wel degelijk waar ze mee bezig zijn. Het is alleen spijtig dat ze hier geen beter scenario krijgen om mee te werken. Het donkere doemsfeertje en de volwassen toon van het eerste halfuur maken al gauw plaats voor ridicule dialogen over geloof en enkele even overbodige als ontgoochelende plotwendingen. A propos: Denzel Washington twaalf keer in slow motion naar de camera of van de camera weg laten marcheren, maakt hem niet opeens nóg cooler, hoor. Die ene keer was ruim voldoende badass. Enfin, ‘The Book of Eli' blijft puur visueel gezien interessant genoeg om je aandacht erbij te houden, maar na afloop zal je de zaal toch vooral verlaten met het gevoel dat iemand je goed liggen heeft gehad. Het is een degelijke film, die heel goed had kunnen zijn en een religieus pamflet dat voor hetzelfde geld een knallende actiefilm had kunnen wezen. Uiteindelijk, who gives? Mila Kunis doet mee. Ik herhaal: visueel gezien is ‘The Book of Eli' zonder meer indrukwekkend.

Door Vincent Van Peer 13/02/2010 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (1) van anderen of geef uw mening