Regie: Daniel Alfredson
Scenario: Jonas Frykberg
Met: Michael Nyqvist, Noomi Rapace, Annika Hallin, Micke Spreitz e.a.
129 min. / Zweden / 2009

Voor Digg*ers van: ‘Millennium 1', ‘State of Play' en de gemiddelde aflevering van ‘Witse'

Toen Zweedse journalist en schrijver Stieg Larsson in 2004 stierf aan een hartaanval, liet hij een kapot gepaft stel longen achter, een lever die kreunde onder het gewicht van 50 jaar junkfood en drie voltooide misdaadromans. Die boeken, de ‘Millennium'-trilogie, zijn onderhand uitgegroeid tot een hype van heb-ik-jou-daar (hoe vaak hebt u deze woorden al gehoord: "Normaal gezien lees ik niet graag, maar die ‘Millennium'-boeken...") en natuurlijk zijn er nu de onvermijdelijke verfilmingen. Verfilmingen die overigens zeer clever worden aangepakt door de afdeling marketing. In opzet betreft het hier immers een reeks tv-films, die bestaat uit zes afleveringen van 90 minuten (twee afleveringen per boek). Het was altijd de bedoeling dat boek één, ‘Mannen Die Vrouwen Haten', in de bioscoop zou worden uitgebracht (met wat snoeiwerk hier en daar, zodat de totale film nog 150 minuten duurde), maar na het succes van die prent, nam men al gauw de voor de hand liggende beslissing om ook de rest van de serie te hermonteren, zodat men nog eens twee keer langs de kassa kon passeren. Ga maar na: drie keer bioscoopinkomsten, drie keer de afzonderlijke films op dvd, dan nog eens de hele originele tv-serie in een dvd-box, dan nog eens een box met de drie bioscoopedities van de films, om nog maar te zwijgen van de inkomsten uit tv-uitzendingen... Als ze een beetje slim zijn, kunnen de producenten nog jaren incasseren op het succes van Larssons trilogie.

En wie kan hen dat kwalijk nemen? Ze zouden maar gek zijn om er niet van te profiteren. Blijft er wel de lastige bijkomstigheid dat die hele filmreeks al bij al niet zo bijzonder is. Deel één was een onderhoudende, maar snel vergeten krimi die zich in maar weinig onderscheidde van wat je elke dag op tv kunt zien. En nu is er deel twee, ‘De Vrouw Die Met Vuur Speelde', en dat is... tja, een onderhoudende, maar snel vergeten krimi.

Het verhaal begint met de moord op twee onderzoeksjournalisten die voor Millennium bezig waren aan een artikel over vrouwenhandel. Ook de voogd van Lisbeth Salander (die u zich nog herinnert omdat hij haar in de eerste film verkrachtte, wat hem achteraf niet goed is bekomen) wordt met hetzelfde wapen doodgeschoten. Meerbepaald: een wapen met Lisbeths vingerafdrukken erop. De halve Zweedse politie zit het meisje op de hielen, maar het spreekt voor zich dat Mikael Blomkvist, de uitgever van Millennium, als enige in haar onschuld blijft geloven. Allebei gaan ze, op hun eigen manier, achter de waarheid aan, die ergens in het verleden van Lisbeth gezocht moet worden.

Net als in het vorige deel concentreren de makers (en in eerste instantie Stieg Larsson zelf) zich op het thema misogynie, en hoe vrouwenhaat doordringt tot in de hoogste autoriteiten. De politie, psychiatrisch personeel, de advocatuur en zelfs de geheime politie zijn, volgens dit verhaal, ofwel onverschillig, ofwel corrupt, ofwel simpelweg een bende verkrachters en vrouwenhaters bij elkaar. De ‘Millennium'-trilogie toont continu een diep wantrouwen tegenover officiële instituten - de helden zijn dan ook buitenstaanders, eenzaten die zich afzetten tegen de gevestigde orde.

Die thematiek werkt tot op een bepaald punt. Het is natuurlijk mooi dat men in een misdaadfilm (of -roman, neem het zoals je wilt) op z'n minst probeert om iets relevants te zeggen. Maar anderzijds is ‘De Vrouw Die Met Vuur Speelde' - althans in z'n filmversie - lang niet zo scherp of inzichtrijk als hij zelf lijkt te denken. De thema's zijn er, ja. Maar om nu te zeggen dat er echt zinnige dingen mee worden gedaan... Nou, nee. Regisseur Daniel Alfredson waagt zich niet aan analyse of verklaringen, maar gebruikt zijn thematiek louter als achtergrond, die nooit in de weg mag staan van het misdaadverhaal.

En dan komen we dus aan het echte probleem van de film, want dat misdaadverhaal is gewoon niet zo memorabel. De hele plot steunt op een waanzinnig toeval (het wil toch maar net lukken dat Lisbeth kort tevoren uitgerekend dat pistool heeft vastgehouden, zeker!), een reddingsactie uit een brandend gebouw wordt nooit uitgelegd (hoe zijn ze nu precies buiten geraakt?), Lisbeth kan aan de hele Zweedse politiemacht ontsnappen door een blonde pruik op te zetten en aan het einde van de film (spoiler, spoiler!) blijkt onze heldin zelfs over ijzersterke longen te beschikken, waarmee ze moeiteloos enkele uren lang onder de grond kan blijven ademen. Nou. En dat is dan nog buiten het personage Ronald Niedermann gerekend, een volledig uit spierbundels opgetrokken Dolph Lundgren-kloon die door een genetische afwijking geen pijn voelt. Dit personage lijkt zo uit een Bondfilm weggelopen (check de scène waarin Lisbeth hem een stroomstoot in zijn kruis geeft, en hij niet eens met z'n ogen knippert!) en werkt in deze prent dan ook eerder op de lachspieren.

De intrige is net sterk genoeg om de 129 minuten speelduur te blijven boeien. Geef de mensen een raadsel en ze zullen van nature willen weten wie het gedaan heeft en waarom. Het tempo zit ditmaal goed (goddanks duurt het weer geen twee uur en een half) en de beeldvoering is efficiënt, zonder ergens nadrukkelijk de aandacht op zichzelf te vestigen. Maar met al dat ontstijgt ‘De Vrouw Die Met Vuur Speelde' nergens het niveau van een doorsnee misdaadserie. Aan de acteurs zal het in ieder geval niet gelegen hebben: Michael Nyqvist speelt een overtuigende less-is-more rol als Blomkvist, terwijl de show, net als in de eerste film, gestolen wordt door Noomi Rapace, die met voorsprong de meest dankbare rol te spelen krijgt. Lisbeth is het enige personage dat min of meer wordt uitgediept (zij het dan wel op de typische manier van een misdaadverhaal: ze krijgt een trauma in haar verleden), en Rapace weet die bagage die ze met zich meezeult, keurig te suggereren in haar hele vertolking. Let maar op haar lichaamstaal en de manier waarop ze haar ogen gebruikt. Knap werk.

Ach ja, het zou overdreven zijn om ‘De Vrouw Die Met Vuur Speelde' een complete sof te noemen - het is gewoon een thriller zoals zoveel andere, met hier en daar ongeloofwaardigheden om u tegen te zeggen en een onderliggende thematiek die lang niet sterk genoeg is om de meubelen te redden.

Door Dennis Van Dessel 11/01/2010 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (1) van anderen of geef uw mening