Regie en scenario: Andrea Arnold
Met: Katie Jarvis, Michael Fassbender, Kierston Wareing, Rebecca Griffiths, Harry Treadaway e.a.
123 min. / UK / 2009

De 15-jarige Mia (Jarvis) leeft in Essex met haar zusje en haar alleenstaande moeder. Mama krijgt voortdurend mannen over de vloer en organiseert feestjes in de living, terwijl Mia op straat in de problemen geraakt met zowel leeftijdsgenoten als autoriteiten. Ze wordt van school gegooid en is zowel letterlijk als figuurlijk op de dool. Het enige dat haar leven nog zin geeft, is haar passie voor dansen. Tot op een dag haar moeder Connor (Fassbender) mee naar huis brengt; de man lijkt zich oprecht te interesseren in het lot van de twee zusjes en kan misschien een wezenlijk verschil uitmaken in hun opvoeding. Maar of het hier alleen gaat om de onschuldige ontplooiing van een vader-dochterrelatie is maar de vraag in dit verhaal waarin de grenzen van schuld en moraliteit langzaam maar zeker beginnen te vervagen. Met dit aan haar idolen - de gebroeders Dardenne - herinnerende drama begeeft regisseuse Andrea Arnold zich na ‘Red Road' uit 2006 opnieuw op het terrein tussen naturalistische milieuschets en psychologische thriller en opnieuw leverde haar dat de Prijs van de Jury op het filmfestival van Cannes op. Terecht dit keer, want ‘Fish Tank' is een aangrijpend, knap in beeld gezet en moreel complex filmpje geworden.

Vooral de eerste helft is opvallend sterk. Mia doolt door de straten van Essex, begint hier en daar tegen mensen te schelden en toont af en toe haar kwetsbaarheid. Het is een beetje spijtig dat Arnold ervoor heeft gekozen om ‘Fish Tank' in 4:3 formaat op te nemen en niet in breedbeeld, want tussen de sociale miserie door weet ze wel effectief ook de aandacht te vestigen op poëtische composities en symbolische details, zoals het magere paard dat vast hangt met een ketting, of - op het einde - de pakkende dans tussen Mia, haar zusje en haar mama. Het is niet evident om in naturalistische cinema als dit ook esthetiek binnen te smokkelen, maar ‘Fish Tank' is in dat opzicht niet 100% doorgedreven realistisch en het is deze welkome eigenschap die Arnold onderscheidt van genregenoten als Mike Leigh of Ken Loach.

De thematiek is dan weer minder origineel. Arnold klaagt er zelf over dat drama's over de Britse arbeidersklasse te veel focussen op de meest negatieve kanten van het minderbedeelde deel van de maatschappij - alsof alle arbeiders dronkelappen zijn die hun vrouw slaan, zoals ze het zelf zei. (Zij groeide namelijk óók op in dit milieu en beleefde er een gelukkige jeugd.) Allemaal goed en wel, maar ‘Fish Tank' gaat wel over een meisje dat terecht is gekomen in een foute omgeving en er alles aan doet om daar weg te geraken. Er zit - afgezien van het einde, dat overigens lichtjes geforceerd aanvoelt - bitter weinig hoop, laat staan humor, in de film. Het is vreemd: Arnold lijkt zich als regisseuse bijzonder goed ontplooid te hebben, maar ze slaagt er (nog) niet in om een duidelijke boodschap over te brengen die blijft hangen.

Je merkt dan ook dat de prent in het laatste kwart nogal bergaf gaat. Anderhalf uur lang slaagt ze erin om een beklemmend sfeertje op te bouwen dat je helemaal meezuigt in Mia's leefwereld. Vooral de scènes tussen Connor en Mia (Hoe hij haar naar bed draagt en onderstopt! Hoe zij voor hem danst!) knetteren dat het geen naam heeft en tillen ‘Fish Tank' zonder moeite naar een hoger niveau. Dan krijg je echter een scharniermoment in het verhaal en ebt die spanning langzaam maar zeker weg. Wat je dan krijgt is een nogal routineuze afwikkeling van de plot, die het duidelijk maakt dat er hier een vooraf neergepend verhaal wordt verteld, dat weliswaar ook afgerond moet worden. Mia's dansauditie tegen het einde van de film is zonder meer de zwakste scène uit de film; het is te duidelijk een trucje om netjes naar de ontknoping te kunnen gaan.

Andrea Arnold weet dus niet te boeien van begin tot einde, maar bezit wel over hopen talent en heeft hier nog geen meesterwerk, maar al wel een duivels interessante prent gedraaid. In de toekomst verwacht ik dat ze tot nog meer in staat is, maar hier weet ze al wel een hele mooie prestatie af te leveren. Vooral Katie Jarvis is een revelatie als de vuilbekkende puberorkaan Mia, maar ook Michael Fassbender levert na ‘Hunger' en ‘Inglourious Basterds' alweer een prachtprestatie af. De fenomenale acteurs, in combinatie met Arnold's subtiele maar poëtische lens maken van ‘Fish Tank' veel meer dan ‘nog maar eens een Brits drama'. De plot - waarover ik niet te veel kwijt wil - is tot op zekere hoogte erg sterk (ik zeg het nog maar eens: de scènes tussen Mia en Connor zijn echte hoogstandjes), maar verwatert naar het einde toe. Al bij al meer dan genoeg redenen om meteen naar de bioscoop te trekken. Dat meesterwerk zal wel voor volgende keer zijn.

Door Vincent Van Peer 29/11/2009 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

  Dit artikel heeft nog geen reacties. Klik hier om uw mening te geven.