Regie: Martin Scorsese
Scenario: Wesley Strick
Met: Robert De Niro, Nick Nolte, Jessica Lange, Juliette Lewis, Joe Don Baker, Robert Mitchum, Gregory Peck e.a.
122 min. / USA / 16 jaar / 1991

Martin Scorsese die een mainstream-thriller regisseert: het klinkt ongeveer even plausibel als Pauly Shore die de hoofdrol gaat spelen in de nieuwe van Atom Egoyan (beetje een zwaar cinefiele vergelijking, maar u begrijpt m’n bedoeling wel). Het klinkt niet echt waarschijnlijk.

Maar goed, Scorsese had een aantal zaken goed te maken aan filmstudio Universal: in 1987-’88 was Universal hem, ondanks rampzalige religieuze reacties op zijn project 'The Last Temptation Of Christ', blijven steunen. Het Vaticaan keerde zich tegen dit liefdesproject van Scorsese en scenarist Paul Schrader, er werd met bordjes rondgelopen voor de bioscoopzalen, maar ondanks enorme druk op de studio, lieten ze hun regisseur niet in de steek. Daar mag een mens al eens iets voor terugdoen, nietwaar? Scorsese ging eerst het (terecht) alom gelauwerde 'GoodFellas' maken, vooraleer zijn goede vriend Robert DeNiro met het scenario van 'Cape Fear' kwam aanzetten.

'Cape Fear' is een remake van de gelijknamige thriller uit 1962 met Gregory Peck en Robert Mitchum, die weinig meer was dan een B-film. Wesley Strick schreef het scenario, en oorspronkelijk was het de bedoeling dat Steven Spielberg zou regisseren, met Robert DeNiro als slechterik. Spielberg zat echter zodanig vast in de voorbereidingen van zowel 'Jurassic Park' als 'Schindler’s List' dat hij moest afhaken, en DeNiro deed het meest logische voorstel dat hij kon bedenken: hij haalde er zijn oude maat bij.

Aanvankelijk zag Scorsese het niet echt zitten een genre-film te maken, maar zijn verplichtingen tegenover Universal, en de verzekeringen van DeNiro dat de film veel meer dan dat kon worden, haalden hem toch over de schreef. De laatste keer dat Scorsese zich door DeNiro een scenario had laten opdringen, was in ’78, en dat was 'Raging Bull'. Toch een gunstig precedent. De meligere momenten uit het script (de getergde familie Bowden die zich voor een samenzang rond de piano schaart, bijvoorbeeld), verdwenen ogenblikkelijk, en het hele verhaal kreeg meer operatische, haast bijbelse overtonen.

De plot draait rond de familie Sam Bowden. Bowden is een advocaat die 17 jaar geleden een verkrachter, Max Cady, verdedigde. Cady was schuldig en Bowden verborg het bewijsmateriaal dat hem vrij had kunnen pleiten, om een veroordeling te verzekeren. Nu, na 17 jaar gevangenisstraf, komt Cady vrij. Hij is te weten gekomen welke truc zijn advocaat hem gelapt heeft en hij is vastbesloten wraak te nemen.

De Max Cady van Robert DeNiro komt over als een soortement gerechtigde wraakengel voor de familie Bowden, een gezin dat al vanaf het begin op instorten staat. Sam (Nick Nolte) heeft enkele jaren geleden zijn vrouw bedrogen en de spanningen van toen zijn nog steeds onderhuids aanwezig. Hun dochter (een jonge Juliette Lewis) werd betrapt op het roken van marihuana en voelt zich opgesloten binnen de hypocrisie van het burgerlijk gezin waarin ze opgroeit. Wat Max Cady doet tijdens de vroegere stadia van zijn wraak, is het gezin tegen elkaar opzetten. Een hele tijd lang hoeft hij zelf niets te ondernemen – hij hoeft er alleen te zijn en af te wachten hoe het gezin zichzelf begint op te blazen. De machinaties volgens dewelke dat gebeurt, zijn door Scorsese op een fantastische manier in beeld gezet.

DeNiro is hier een menselijke Terminator – de vleesgeworden Nijd, een machine, belust op wraak, die het nooit zal opgeven, en gesterkt wordt door bijbelse waanzin. Hij is een Engel van vernietiging, die schijnbaar de hele bijbel van buiten kent. Zijn lichaam is bedekt met tatoeages die in religieuze termen over gerechtigheid spreken, en zijn knalrode wagen is bedekt met stickers genre: "I’m an American by birth, but a southerner by the grace of God!" Geen gezonde kerel, laat ik het zo zeggen.

Scorsese deed hier blijkbaar zijn uiterste best om een genre-film te maken, en dan te proberen dat genre tot z’n uiterste mogelijkheden te rekken. Hoeveel intellectuele ideeën kun je in een thriller stoppen? Hoeveel bijbelse referenties? Hoe onsympathiek en machteloos kun je je helden maken? Uiteindelijk is Sam Bowden niet eens in staat om zijn aartsvijand persoonlijk af te maken – die job neemt God blijkbaar liever zelf voor zijn rekening.

De regisseur blaast de conventies van de B-film op tot het weer kunst wordt, en zag hier duidelijk gelegenheden om een aantal nieuwe visuele trucs uit te proberen – het gebruik van een negatief-effect, bijvoorbeeld, en het invoegen van shots zoals een reflectie in water die géén spiegelbeeld-weerspiegeling geeft. Ondersteund door een score die bijna rechtstreeks uit de originele film afkomstig is, weet Scorsese hier een bombastisch, intelligent spektakel op te bouwen.

Een door personages gedreven actie-thriller maken; je moet al wel haast Martin Scorsese heten om zoiets tot een goed einde te brengen. 'Cape Fear' is een hoogtepunt in het genre.

Door Dennis Van Dessel 20/09/2003 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (2) van anderen of geef uw mening