Regie: Pete Docter
Scenario: Bob Peterson, Pete Docter
Met: Edward Asner, Jordan Nagai, Christopher Plummer, Bob Peterson, Delroy Lindo e.a.
96 min. / USA / 2009

De nieuwe Pixar-animatiefilm ‘Up' is niet de beste film van het jaar, maar als je dat zegt, moet je er meteen twee dingen bij zeggen: 1) hij gaat waarschijnlijk wél in de top vijf van 2009 eindigen en 2) hij bevat een sequens die van absolute wereldklasse is. De sequens is een montage aan het begin van het verhaal, waarin we zien hoe Carl (stem van Edward Asner) verliefd wordt op Ellie, een meisje dat hij als kind heeft leren kennen. De twee trouwen, kopen een huisje en beginnen hardop te dromen over kinderen, enkel om te weten te komen dat ze die niet kunnen krijgen. Ze hebben een bokaal in hun huis staan waar ze klein geld in stoppen - ooit willen ze met dat geld naar Zuid-Amerika verhuizen, maar het leven komt tussenbeide. Schade aan het huis, een nieuwe auto, een verblijf in het ziekenhuis en zo wordt de bokaal maar al te vaak aangesproken. Toch zijn ze gelukkig, tot Ellie op een dag ziek wordt en sterft. Carl blijft alleen achter.

Dat alles krijgen we te zien in een woordenloze sequens van zo'n drie à vier minuten, met enkel ietwat nostalgische muziek op de achtergrond. Het zijn drie à vier van de mooiste minuten die ik me kan herinneren onlangs gezien te hebben. Niet alleen omdat de animatie zo mooi is (hoewel dat zo is) of omdat de muziek, zonder over de top te gaan, heel mooi de emoties weet over te brengen (hoewel dat ook zo is), maar vooral omdat ze zo geloofwaardig is. Regisseur Pete Docter weet op die luttele minuten het gemiddelde leven wel zo'n beetje samen te vatten: je krijgt af te rekenen met teleurstellingen, je grootste dromen komen zelden uit en aan het einde is er de onvermijdelijkheid van de dood, maar toch is er heel wat schoonheid en liefde te vinden. Na die paar minuten was ik helemaal verkocht, en hoewel de rest van de film dat duizelingwekkend hoge niveau net niet weet te evenaren, kreeg ik daarna niets meer te zien om me van gedachten te doen veranderen: Pixar heeft alweer een pareltje afgeleverd.

Na de dood van Ellie verandert Carl in een ietwat zure oude man die nauwelijks nog zijn huis uitkomt. Wanneer omstandigheden hem verplichten om te verkassen naar een bejaardentehuis, besluit hij om alsnog te proberen zijn grote droom waar te maken. Hij laat zijn hele huis letterlijk de lucht in gaan met behulp van honderden ballonnen, en zet koers naar Zuid-Amerika. Waar hij geen rekening mee had gehouden, was dat de scoutjongen Russell (Jordan Nagai) als verstekeling aan boord zou zitten.

Tijdens de eerste helft van ‘Up' wordt duidelijk dat Pete Docter en co de lat alweer enorm hoog hebben gelegd - Pixarfilms hebben er onderhand een gewoonte van gemaakt om obstakels voor zichzelf te creëren, met premissen en/of personages die in principe kinderen niet zouden mogen aanspreken. We kregen de Franse keuken en een onuitspreekbare titel in ‘Ratatouille', een weemoedig eerste half uur zonder enige dialoog in ‘Wall-E' en nu dus een bittere oude man. Carl heeft veel mooie dingen in z'n leven gehad, maar toch - ergens heeft hij het gevoel dat hij kansen heeft laten liggen. Nu grijpt hij z'n laatste gelegenheid om toch een echt avontuur te beleven. De eerste drie kwartier van ‘Up' worden, ondanks de humor, gedomineerd door dat nostalgische gevoel. Carl heeft z'n leven eigenlijk al achter de rug, maar hij wil nog één keer tonen wat hij waard is. Dat is geen gevoel waar kinderen zich iets bij kunnen voorstellen, maar de makers laten zich er niet toe verleiden om toch maar snel-snel voor een makkelijke grap te gaan of de toon van hun film om te gooien. Ze laten die eerste helft gewoon even marineren in z'n weemoed, en zo hoort het ook.

Daarna, eens het huis landt in Zuid-Amerika, wordt de film conventioneler. Russell krijgt meer te doen, de twee hoofdfiguren krijgen het gezelschap van een schattige hond en een vogel die me vaagweg deed denken aan de flamingo's uit Disney's ‘Alice in Wonderland' en op die manier injecteert Docter meer humor en actie in z'n film. Ik heb zo'n flauw vermoeden dat volwassenen waarschijnlijk de eerste helft van ‘Up' beter zullen vinden, terwijl kinderen de voorkeur geven aan de tweede helft, met zijn hoger tempo en zijn vrolijkere sfeer.

Niet dat die laatste drie kwartier op de één of andere manier niet goed zouden zijn, in tegendeel. De actiescènes zijn fantastisch in beeld gezet - met heel wat knipoogjes naar avonturenfilms uit de jaren dertig - en de humor is soms hilarisch: zo krijgen we een uitgebreide cast aan killer honden, die stante pede in absolute lieverdjes veranderen als je ze een bal toewerpt en eindelijk het definitieve antwoord op de vraag hoe je in het oerwoud naar het toilet gaat. Het enige dat er aan ontbreekt, is de emotionele laag die het begin wél heeft. Hoewel zelfs die emoties hun retour maken voor de mooie eindscènes, dus laat ik vooral niet te veel klagen.

Ook visueel hebben de mannen van Pixar van niemand nog lessen te krijgen. De film komt zowel in 2- als in 3D uit, hoewel ik persoonlijk nog nooit een film heb gezien waarin het gebruik van 3D iets wezenlijks toevoegde aan een prent. Een goeie film blijft een goeie film, een slechte blijft een slechte en bovendien is het erg oncomfortabel om die brilletjes te moeten dragen. Het enige waar 3D goed voor is, lijkt mij, is dat het gemiddelde Kinepolis-hellegat een excuus krijgt om nóg meer geld te vragen voor een ticket en dat het de makers van niet-zo-bijster-goede films (nog ‘Beowulf', iemand?) van een gimmick voorziet om het gebrek aan kwaliteit te verdoezelen. Het spreekt dan ook voor zich dat uw nederige dienaar gewoon naar de 2D-versie is gaan kijken, maar daar heb ik alvast kunnen genieten van een weelderig kleurenpalet en prachtig gedetailleerde animatie.

En genieten is dan ook het sleutelwoord bij zowat elke Pixarfilm, inclusief deze: dit zijn films waar je graag naar kijkt. Mochten alle films van dit niveau zijn, dan zou de term movie magic niet zo clichématig klinken. Kortom: allen daarheen.

Door Dennis Van Dessel 08/10/2009 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (7) van anderen of geef uw mening