Regie en scenario: Naomi Kawase
Met: Shigeki Uda, Machiko Ono, Makiki Watanabe
97 min. / Japan / 2007

« Er zijn geen vaste regels, weet je. » De zin die als onvergankelijk onkruid de hele film door blijft opduiken, vat het goed samen: er zijn inderdaad geen vaste regels om iemands dood te verwerken. Er bestaat geen ‘altijd prijs' stappenplan dat je vlot door je verdriet heen loodst en doekjes tegen het bloeden aanbiedt. In de psychologie spreekt men van vier stadia die men bij een groot verdriet moet doorworstelen: de schok, de ontkenning, de depressie en uiteindelijk de aanvaarding. Dat is de theorie. In de praktijk zijn er ook mensen die voor altijd blijven steken in de tweede of derde fase. Het verdriet kan zo overweldigend groot zijn, dat je er met je verstand niet bij kan. Doen alsof er niets gebeurd is en alles blokkeren, lijkt dan de enige manier om ermee te leven. Soms duurt ontkenning wel drieëndertig jaar lang, zoals bij het hoofdpersonage uit ‘Mogari no Mori'.

Shigeki, een koddige grijze man met een spleetje tussen zijn tanden, heeft het verlies van zijn vrouw Mako nooit kunnen verwerken. Hij leeft met een handvol andere bejaarden in een rustoord temidden van de natuur. Een idyllische plek, waar ze hun dagen doorbrengen met knutselen en filosoferen over het leven. Een soort van rustgevende wachtkamer in afwachting van het moment wanneer ze zelf het tijdelijke voor het eeuwige zullen inruilen. Shigeki praat niet veel, maar als hij iets zegt, dan gaat het over zijn vrouw. De herinneringen aan haar staan nog ovenvers in zijn geheugen. Wat hij graag voor zijn verjaardag wil? Mako. Alles staat voor de lichtjes dementerende man in het teken van Mako. Shigeki wordt verzorgd door de nieuwe verpleegster in het rusthuis, Machiko. Ook zij zit met een immens verdriet om haar zopas verloren zoontje. Een torenhoog schuldgevoel en een onderhuidse pijn die de kans nog niet gehad heeft om open te barsten. Tijdens een spelletje tikkertje in de prachtige natuuromgeving, lijken bejaarde en verzorgster allebei te herleven. Op hun gezicht verschijnt eindelijk een brede glimlach. Wanneer Shigeki tijdens een uitstap naar het bos hetzelfde spelletje nogmaals op grotere schaal wil spelen, raken Shigeki en Machiko echter verdwaald. Hij lijkt vastbesloten om het graf van zijn vrouw te bezoeken. Zij volgt hem. In de barre omstandigheden in het woud (gietende regen, kou 's nachts) komt hun overlevingsinstinct naar boven en voelen ze opnieuw dat ze leven. Bij elkaar zoeken ze de fysieke troost die ze nodig hadden en hun rouwproces lijkt dan eindelijk van start te kunnen gaan.

De film valt uiteen in twee stukken: het eerste deel van de film is een losse schets van het dagelijkse leven in het rustoord, dat dient om de twee hoofdpersonages te introduceren met elk hun wasem opgekropt verdriet om zich heen en de schim van hun overleden dierbare aan hun zijde. Het moment waarop ze verstoppertje spelen tussen de theestruiken, zeker en vast de mooiste scène uit de film, vormt de schakel naar het documentaireachtige tweede deel, de pelgrimstocht die leidt tot de onvermijdelijke catharsis. Op zich is het een eenvoudig en mooi idee om aan begrippen als de dood en smart uiting te geven aan de hand van een zoektocht, een lijdensweg. Het bos wordt een derde persoon die hen kracht geeft, de twee door verdriet muurvast gemetselde zielen ontwaken in de gezonde natuurlucht uit hun geestelijke coma en laten hun verleden vrij de lucht in. Een opzet die regisseuse Naomi Kawase professioneel in beelden vertaalt, maar waaraan iets ontbreekt om ons echt mee te slepen.

Voor rouwen bestaan geen vaste regels, voor een goede film ook niet. Kawase kaapte met haar rouwende bos vol Oosterse symbolen vorig jaar in Cannes de Grand Prix du Jury weg, ons kon de film niet echt in vlam zetten. Kawase kiest voor een meditatieve film waarbij de beelden voor zich moeten spreken en de actie die uit de lichtjes schokkende camera bij je op schoot kruipt, van tergend trage aard is. Ze kiest beeld boven dialoog en schopt de bal het kamp van de kijker in. Bij zo'n films is het steeds erop of eronder: het raakt je of het raakt je niet. ‘Mogari no Mori' priemt vervaarlijk met zijn zonnestralen van goede bedoelingen en eerlijke schoonheid door de bomen, maar om je hele hart te verwarmen, blijft het verhaal toch wat gehinderd door een iets te gemakkelijk geforceerde symboliek. De weinige woorden die gesproken worden, lijken overbodig en worden iets te vaak herhaald. Zo wordt de filosofie rond het verschil tussen zich in leven houden (door te eten) en écht leven, driemaal opnieuw uitgelegd in het bejaardenklasje en klinken in dialogen vermomde wijsheden als "stromend water gaat nooit terug naar de bron" uit de mond van Shigeki nu eenmaal een beetje onnatuurlijk.

Door Barbara Van Ransbeeck 29/04/2008 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (1) van anderen of geef uw mening