Regie: Wes Anderson
Scenario: Roman Coppola, Jason Schwartzman en Wes Anderson
Met: Owen Wilson, Adrien Brody, Jason Schwartzman, Amara Karan, Waris Ahluwalia, Anjelica Huston e.a.
91 min. / VS / 2007

De films van Wes Anderson zijn altijd al een beetje een reis naar het onbekende, surrealistische en absurde geweest, maar voor zijn nieuwste, ‘The Darjeeling Limited', trekt de quirk der quirkers pas écht op reis en is de eindbestemming nog kleurrijker dan alle voorgaande uitstapjes samen. Anderson heeft zijn customised Louis Vuitton-koffers gepakt voor een meditatief treinreisje dwars doorheen India en vindt in het land van de meest pikante gerechten, fluwelenroze gewaden en hippe sitardeuntjes zijn meest volwassen prent tot op heden. Niet dat groupies van de coolste nerd in alternatief filmland bang moeten zijn; ‘The Darjeeling Limited', een zoetzuur gekruide tragikomedie over de spirituele reis van drie disfunctionele broertjes, is weer vintage Anderson. Opbeurende tristesse, een hypergestileerd design om in te verdwalen, droogkomische gniffelmomenten en een compilatiesoundtrack (The Kinks zorgen voor een vroeg kippenvelmoment) om bij weg te zweven. En toch zit er onder die verleidelijk hippe verpakking ook een zacht ontroerend relaas verborgen over een trio afbrokkelende bloedverwanten die met botsen en builen elkaar leren waarderen voor wat ze echt zijn: familie. Met een hoek af.

Eén jaar na de dood van hun vader worden de depri broertjes Whitman voor het eerst herenigd op The Darjeeling Limited, een ietwat boemelende maar prachtig ingerichte trein die door het kleurrijke en excentrieke landschap van India tuft. Francis (Owen Wilson) is de oudste van de kliek en de enthousiaste leider van de spirituele tocht. Hij heeft net een motorongeluk en een bijna-doodervaring achter de rug die de gezwachtelde kop en wandelstok verklaren. Zijn broer Peter (Adrien Brody) staat op het punt vader te worden en ziet de reis eerder als een laatste vluchtpoging dan als de broederlijke hereniging die Francis voor ogen heeft. Jack (Jason Schwartzman), de jongste broer, is een schrijver met writer's block en liefdesverdriet, die hoopt op wat herbronning, verstrooiing en inspiratie. De samenkomst van de drie eigenzinnige karakters zorgt voor meer botsingen dan zalvingen en er zal meer nodig zijn dan de gelamineerde dagindelingfiches van Francis om de harmonie te herstellen. Een ontsnapte gifslang, een gestolen schoen, een spuitbus pepperspray en een aantrekkelijk stewardessje. De jongens zullen The Darjeeling Limited niet snel vergeten. En omgekeerd.

Voor de eerste keer in zijn carrière heeft Wes Anderson moeten loslaten. Waar zijn vorige curieuze curiosa onder controle werden gehouden door beperkte locaties die als een volledig op zichzelf staand universum disfunctioneerden (de kostschool van Max Fischer, het herenhuis van de Tenenbaums en de schuit van Steve Zissou), heeft hij zich voor zijn spirituele railroad movie ‘The Darjeeling Limited' moeten overgeven aan de chaos van het hectische India. Al een geluk dat hij in zijn verrukkelijk gedecoreerde Darjeelingtrein kon wegvluchten, de vooruitpuffende microcosmos waarin de drie protagonisten op metaforische wijze hun complexen uitzweten. En zo lijkt ‘The Darjeeling Limited' wel een ambitieus experiment waar Andersons symmetrisch verantwoorde wereldje (visueel is het weer smullen) wordt losgelaten in een stukje van de echte, van het westen gedistantieerde wereld. Een cultuurclash met magische, grappige, bevreemdende maar uiteindelijk ook herkenbare botsingen. Yup, Wes scoort ook op verplaatsing.

Vertrekkend vanuit een licht-absurd uitgangspunt (een geforceerde en gestuurde spirituele tocht) mengt Anderson naar goede gewoonte humor en drama tot een bitterzoet palet van lichtvoetige melancholie en nonsensicale tragedie die meer mensen zal afschrikken dan aantrekken. Net zoals bij zijn vorige tragikomedies is de plot ondergeschikt aan de personages en een sluimerende thematiek over alweer een onverwerkt vadercomplex. Ook de aandacht voor minuscuul kleine details, zowel stilistisch als inhoudelijk, lijkt soms op een excuus om iets substantieel te vertellen. En akkoord, soms flirt Anderson net iets te gevaarlijk met grillige eigenschappen die alleen maar aanwezig zijn omdat ze er cool uitzien. Zo mag er altijd iemand eens vertellen waarom Jason Schwartzman de hele tijd op zijn blote voeten rondloopt of waarom de broers hun veel te warme - maar überhippe - maatpakjes niet inruilen voor een iets minder okselvijverinducerende garderobe. Je kan over die nietszeggende details struikelen, maar die originele spielerei is nu eenmaal eigen aan de kronkels van Anderson. Veel belangrijker is dat de meeste visuele details en neurotische karaktertrekjes (de scène waarin ze elkaars medicijnen vergelijken is hilarisch) wel degelijk iets betekenen en een functie hebben: ze vertellen namelijk een fragiel en pijnlijk verhaal dat langzaam maar zeker onder de huid kruipt.

Want hoe aanstekelijk quirky ‘The Darjeeling Limited' ook mag beginnen (fantastische openingsscène met een leuke cameo van Bill Murray), halverwege het treinavontuur trekt Anderson bruusk aan de noodrem en stuwt hij het met droge dialogen (‘the train is lost') en zuinig gedoseerde slapstick (The Marx Brothers zijn nooit veraf) overgoten reisje naar meer dramatische en troebele wateren. Vrij letterlijk zelfs. Dat tragere tempo (een late flashback duurt net iets te lang) en die verschuiving van een upbeat toontje naar een meer elegisch sfeertje is even wennen. Anderson heeft zijn personages uitgebreid voorgesteld, gekke dingen laten doen, maar wil nu ook dat ze één voor één een plekje in je hart veroveren. Wie de moeite doet om zich open te stellen voor Andersons symboolzwangere (emotionele baggage, we get it!) en in onvermijdelijke slowmotion gedraaide catharsis zal het zich in ieder geval niet beklagen. Zelden met zo'n bevredigd gevoel van warme weemoed naar huis getrokken.

Op Adrien Brody na zijn de acteurs geen onbekenden in the life eccentric with Wes Anderson. Owen Wilson zat in al zijn vorige films en levert in ‘The Darjeeling Limited' één van zijn beste prestaties, ook al loopt hij de hele tijd rond met een gemummificeerde kop. Een neurotische controlefreak die zijn littekens verstopt achter een onuitputtelijk enthousiasme, maar ondertussen ook moeiteloos de sympathie wint met zijn wanhopige pogingen om terug close te worden met zijn broers. Een vertolking die bovendien een akelige naklank krijgt na de zelfmoordpoging van de nonchalante grapjas. Ook de andere twee zijn aardig op dreef. Brody, verstopt achter de veel te grote bril van zijn overleden vader, is misschien wel het meest herkenbare personage van allemaal en Jason Schwartzman - die doorbrak met Andersons ‘Rushmore' - houdt zich koddig schuil achter een pijnlijke relatiebreuk en een schattig pornosnorretje. Schwartzmans personage krijgt trouwens wat extra diepgang in ‘Hotel Chevalier', een bitter maar sfeervol proloogje met een glansrol voor de perzikpoep van Natalie Portman.

‘The Darjeeling Limited' laat voorzichtig een iets rijpere en meer reflectieve Anderson aan het werk zien, maar het blijft toch vooral een typisch eigenzinnige uitstap in het bizarre Andersonuniversum waar de believers likkenbaardend naar zullen terugkeren en de non-believers nog altijd even apathisch en onbevredigd aan de deur zullen blijven schuifelen. Stiekem hoop ik dat Anderson toch eens iets radicaal anders gaat uitproberen met zijn talent (zijn volgende, de verfilming van Roald Dahls ‘The Fantastic Mr. Fox' laten het neusje alvast krullen van interesse), maar eigenlijk heb ik ook heel hard genoten van deze zielsverrijkende trip aan de zijde van Anderson en zijn kornuiten. Mogen ze nog lang en disfunctioneel leven. En moge het poepke van Natalie Portman nog veel langer door het geheugen wiegen op de sixtiestonen van van Peter Sarstedt. You talk like Marlene Dietrich...

Door Peter De Backer 24/03/2008 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

  Dit artikel heeft nog geen reacties. Klik hier om uw mening te geven.