Regie: Oliver Stone
Scenario: David Veloz, Richard Rutowski, Oliver Stone
Met: Woody Harrelson, Juliette Lewis, Tom Sizemore, Robert Downey Jr., Tommy Lee Jones e.a.
115 min. / USA / 16 jaar

Het is ondertussen al acht jaar geleden dat 'NBK', op een golf van controverse, onze contreien aandeed. De reputatie die de film tegen die tijd geaccumuleerd had, was voldoende om heel moralistisch België op zijn paard te jagen, om gejuich uit te lokken bij al wie zich graag liberaal of alternatief mocht noemen, en in het algemeen een verwarring van jewelste op te wekken. Dit was een film die guerilla-regisseur Oliver Stone vier keer terug had moeten sturen naar de filmkeuring vooraleer hij erdoor geraakte, die in Engeland ei zo na verboden werd en daar pas onlangs op video werd uitgebracht.
Kritieken op de film waren gemengd, en in hoge mate beïnvloed door het imago dat de critici van zichzelf wilden opwekken. Nu, acht jaar later, nu de controverse is uitgestorven, is het misschien mogelijk om iets objectiever naar 'NBK' te kijken.

Voor wie het nog niet mocht weten: 'Natural Born Killers' gaat over Mickey en Mallory Knox, een Bonnie & Clyde-achtig koppel dat moordend door Amerika trekt, tot ze opgepakt worden en in een hel van een gevangenis worden gestopt. Eens ze daar zitten, wil een sensatiegeile journalist een interview van Mickey afnemen. Dat interview is blijkbaar zo explosief dat er een volschalige rel uitbreekt in de gevangenis, gedurende dewelke Mickey en Mallory kunnen ontsnappen. En ze leven nog lang en gelukkig.

Oliver Stone brengt zijn gebruikelijke bazooka-filmstijl naar 'NBK': 16 millimeter, 32 millimeter, zwart-wit, kleur, animatie, slow-motion, fast-motion, back-projection... Alles wordt er tegenaan gegooid door Stone om zijn hysterisch spektakel toch maar in leven te houden. Technisch gezien is deze film dan ook een bravourestukje – een triomf van montage en cinematografie, dat ons werd gebracht door mensen die wel stoned geweest moeten zijn om dit allemaal te bedenken. Woody Harrelson is uitstekend in de mannelijke hoofdrol: een borrelende bron van geweld, die continu geloofwaardig blijft – je voelt gewoon dat deze man in staat zou zijn tot een moord. Robert Downey, Jr, Tommy Lee Jones en Tom Sizemore leven zich elk met overgave uit in hun rollen. Alleen Juliette Lewis is, naar goede gewoonte, weer om op te schieten – het zeurderig stemmetje waarmee ze haar teksten reciteert is simpelweg hersenverlammend.

Het is echter op het inhoudelijk vlak dat 'NBK' zwaar in de fout gaat. Stone beweert, waar hij daar ook maar de gelegenheid toe krijgt, dat NBK een satire is op de media, die moordenaars, hun gruweldaden en hun slachtoffers, exploiteert door ze op smakeloze wijze uit te buiten en breed uit te smeren over de tv en de sensatiekranten. Om dat punt duidelijk te maken, gebruikt hij voornamelijk overdrijving als een stilistische vorm – het geweld is vaak absurd, evenals de gedragingen van de overige personages.
Maar Stone vergeet hierbij gemakshalve dat ook film een medium is, en dat hij in zijn film precies doet wat hij de tv verwijt: geld verdienen door op een sensationele manier met moord en moordenaars om te gaan. De stijl verraadt hier de inhoud, want juist door die felle overdrijvingen te introduceren, maakt Stone het voor ons mogelijk om ons te distantiëren van Mickey en Mallory en te genieten van hun daden als... entertainment. Mickey en Mallory zijn cool in deze film, en niemand die de zaal verlaat zal hen onsympathiek vinden. Wat je krijgt is veel geweld, sexy protagonisten en een hoop half-coherent filosofisch geleuter van Mickey. Waar negen op tien mensen mee naar huis zullen gaan, is het geweld, dat hen op een coole manier werd voorgesteld. Dat werd uitgebuit.

Natuurlijk is 'NBK' niet echt gebeurd, zoals de moordzaken in die (inderdaad walgelijke) tv-shows, maar het principe blijft hetzelfde. Ik wil best geloven dat Stone zuivere bedoelingen had in zijn onderwerp, maar hij spreekt zichzelf tegen door die absurde stijl te kiezen.

Néé, ik geloof niet dat films kunnen aanzetten tot geweld – diegene die iets doet, moet er zelf maar zijn verantwoordelijkheid voor opnemen. Maar aangezien Oliver Stone zo te koop loopt met zijn verheven moraliteit, ben je als criticus verplicht de moraliteit van de film na te gaan, en die is nu eenmaal niet waterdicht. Dit is een duidelijk geval van de pot die de ketel verwijt – Stone is niet anders dan zijn personage Wayne Gale (de bloedzuigende journalist). Hij is alleen getalenteerder, intelligenter en hij heeft beschikking over meer middelen, waardoor hij zijn onsamenhangende en onlogische film nog enigszins kan maskeren onder de visuele make-up.
Een film als 'NBK' valt natuurlijk makkelijk te verdedigen: als iemand je aanvalt op de inhoud van je film, dan zeg je gewoon dat die persoon het niet gesnapt heeft en je leunt met je armen gekruist achterover in je stoel. Daarom is het niet slecht wanneer dit soort film een aantal jaar later nog eens hergewaardeerd wordt. Het kan dikwijls verhelderend werken.

http://www.oscarworld.net/ostone/ ; http://cinepad.com/reviews/nbk.htm

Door Dennis Van Dessel 18/09/2003 - categorie : movie -

verstuur dit artikel aan een vriend    Share on Facebook

 Lees de reacties (4) van anderen of geef uw mening