Massive Attack: Heligoland Digg* cd bespreking

Massive Attack: Heligoland

Virgin, 2010
EMI

Voor Digg*ers van: de bands die zich lieten beïnvloeden door Massive Attack.

Zeven jaar, een engelenschare aan gastzangers en –muzikanten en de luxe om naar believen tabula rasa te maken: die luxe kan toch niet anders dan uitmonden in een klein meesterwerkje? U weet wel: zo’n plaat vol koren en zonder ook maar een zweempje kaf, een album waarop alle middelmaat vakkundig is weggesnoeid. Kijkt u ook zo tegen de nieuwe Massive Attack aan? Wel, laat die gedachtegang dan maar snel varen, of de ontgoocheling zal moeilijk te verbijten zijn. ‘Heligoland’ is dan wel bedekt met het post-apocalyptische laagje as van ‘Mezzanine’, maar Massive Attack vergeet er als een feniks uit te herrijzen. Bummer!

Ironisch: na het halfgeslaagde ‘100th Window’ was deze plaat de uitgelezen kans voor de Britten om hun navolgers terecht te wijzen, maar op ‘Heligoland’ klinkt Massive Attack vooral als een epigoon van zichzelf. De asgrauwe sfeerschepping van Fever Ray, het melodieuze minimalisme van Four Tet, de mistige soundscapes van Burial en het legertje vernieuwende dubstep-artiesten uit de Hyperdub-stal,...: het zijn deze artiesten die nu de vinger aan de pols houden, zoveel maakt ‘Heligoland’ wel duidelijk. Want ondanks een radiostilte van zeven jaar scheert Massive Attack slechts bij vlagen die hoge toppen.

Qua sound zit het nochtans snor. Net als ‘Mezzanine’ en ‘100th Window’ is ‘Heligoland een muzikaal niemandsland waaruit alle kleur lijkt weggesijpeld te zijn. Maar in het verleden hebben Del Naja en Marshall al bewezen dat ze enkel met grijstinten beklemmende tableaus kunnen creëren. En op ‘Heligoland’ is dat bijwijlen niet anders. Zo debiteert Guy Garvey (Elbow) in ‘Flat Of The Blade’ beklemmende doempoëzie op een poreus preekgestoelte van vaalzwarte synths en krakende beats. Ook aan de pervers angelieke stemmen van Martina Topley Bird en vooral Hope Sandoval in respectievelijk ‘Babel’ en ‘Paradise Circus’ zult u zeker weke knieën en een toegeknepen strot overhouden.

Jammer genoeg koppelt Massive Attack die sinistere sfeerschepping niet altijd aan sterke songs. Het kloppende hart van ‘Mezzanine’ ontbreekt vaak op dit album en de diepgevroren soundscapes en inktzwarte minimal moeten soms gewoon de aandacht van een artistieke flatline afleiden. Zo klinkt ‘Pray For Rain’ (met Tunde Adebimpe van TV On The Radio) wel onheilspellend, maar het nummer komt nooit echt van de grond. ‘Rush Minute’ en ‘Saturday Come Slow’(met Damon Albarn) zijn in hetzelfde bedje ziek: sound alleen is niet voldoende om te verdoezelen dat dit gewoon Massive Attack by numbers is, behoorlijk dof en doorsnee in vergelijking met het beste werk van de band.

En zo laveert ‘Heligoland’ een plaat lang tussen een lauwe liturgie en een krachtige kroniek. Edoch, ondanks dat wispelturige karakter zal u de plaat wellicht blijven draaien. Hoe dat komt? De uitschieters van de plaat doen de lauwe middelmaat namelijk even vergeten. Met het dreigende dubsfeertje van ‘Splitting The Atom’ zet Massive Attack de nieuwe lichting dubsteppers eindelijk op hun plaats en dan is er nog ‘Girl I Love You’, zonder meer hun beste song sinds ‘Inertia Creeps’. Dreigende blazers, beukende beats, een hitsige en inktzwarte baslijn en ceremoniemeester Horace Andy in topvorm: samen vormen ze een beklemmende koortsdroom én het heart of darkness van ‘Heligoland’.

Massive Attack bewijst dus sporadisch nog toonaangevend te kunnen zijn, maar let’s face it: na zeven jaar zijn een paar knallers gewoon te weinig. De band is dan ook al iets te lang een slapende vulkaan. Af en toe rochelen de Britten nog wat imponerende aswolken op en er borrelt vanalles in de diepte, maar een nieuwe eruptie zit er jammer genoeg niet in. Binnen zeven jaar meer geluk? ‘Heligoland’ is net goed genoeg om ons benieuwd te houden!

www.massiveattack.com
www.myspace.com/massiveattack