David Sylvian : Manafon Digg* cd bespreking

David Sylvian : Manafon

Samadahi Sound, 2009

Voor Digg*ers van: veeleisende, minimalistische muziek.

Thom Yorke en Jeroen Brouwers hebben iets met Japan. En ik heb iets met Thom Yorke en Jeroen Brouwers. En met David Sylvian. Na het beluisteren van ‘Manafon' zelfs nog net iets meer. En tegelijk net iets minder, want we kunnen ons niet voorstellen ‘Manafon' elke week op te zetten. ‘Manafon' is namelijk zo'n album dat je ziel en lijf compleet leegzuigt. Daarin staat het niet alleen in het werk van David Sylvian. Ook het genre waarin het gemaakt is - strikt minimalistisch - is maar een van de vele stijlen waarin Sylvian zich in de loop der jaren in bekwaamd heeft, zoals jazz, avant-garde, ambient en progrock.

Op ‘Manafon' is een allegaartje aan instrumenten aanwezig - zowat alles dat geen drum is, zit erbij - maar al die instrumenten horen we vooral niét. Af en toe eens een riedeltje gitaar op de achtergrond, obligaat maar raak zoals in ‘The Rabbit Skinner', maar veelal verloren in het ijzige niks, enkel voortgedreven door Sylvians jeremiërende stem. En dan nog blinkt 's mans prominent aanwezige stemgeluid vooral uit in afwezigheid. Zo snijdt het van alle overbodigheden ontdane ‘Small Metal Gods' - een mens zou wat anders verwachten - meteen diep door je zielenslaap, al gebeurt er eigenlijk volstrekt niks, op Sylvian na die de tekst bijna in parlandostijl voordraagt.

Vaak hoeft het ook niet meer te zijn dan dat. ‘Random Acts of Senseless Violence' is een dystopie, waarbij we de godvergeten geluiden die eruit voortspruiten zo in Metropolis kunnen plaatsen. Tel daar bij op dat Sylvian je strot met zijn lage bas volledig dichtknijpt en dat de slechts achteloos aanwezige gitaar je in ware Max von Sudowstijl de dood in gidst, en je weet dat je een kostbaar kleinood in handen hebt.

Een van onze absolute favorieten is ‘Emily Dickinson' (voor wie haar niet kent: het had evengoed Joni Mitchell kunnen heten), dat nog het best omschreven kan worden als ‘sax met klopgeesten'. Maar dan wel een sax die erg fijn gebruikt wordt en die voor het eerst en tevens bijna voor het laatst voor afwisseling en verstoring zorgt in het domper gestemde ‘Manafon'. Verder tekenden we enkel op het afsluitende titelnummer nog een dergelijk zomers geluid op - nou ja, zomers in deze context dan toch. Sylvian had zich vast thuis gevoeld bij grote romantici zoals Coleridge en Wordsworth.

Ook erg goed bevonden werd ‘The Greatest Living Englishman'. Wie een ode aan deze of gene veldmaarschalk verwachtte, mag van een kale reis terugkomend rechtsomkeert maken. Sylvian doceert immers elf lange minuten over miskenning, en als hij het woord ‘Melancholy' orakelt voel je de moed ook letterlijk in je schoenen zinken. Het nummer duurt misschien iets te lang en verliest zijn spanningsboog wat te veel in overbodige rariteiten als lichte scratch en bliep, maar een kniesoor die daar om klaagt.

Rest ons nog te zeggen dat ook ‘Snow White In Appalachia' weliswaar meer van hetzelfde is, maar eveneens op erg hoog niveau koerst en met iets meer aankleding verzorgd is. Het opent met een noiseintro, als was het hier Sonic Youth, en klinkt totaal uit de toon geplaatst maar er tegelijkertijd toch net weer in vallend.

We hebben er echter alle begrip voor als u dit album na zes minuten terug naar afzender zou sturen. ‘Manafon' is een moeilijke plaat, waarmee we niet doelen op een vereiste dosis muzikale intelligentie, maar veeleer op zin en tijd om er in te investeren. Als u ons vraagt of wij daartoe bereid zijn dan antwoorden wij met een krachtig ja. Vier sterren, niks te veel.

www.samadhisound.com